Jaarbericht 2020: van betekenis zijn in een coronajaar

Jaarbericht 2020: van betekenis zijn in een coronajaar

In het bijzondere jaar 2020 hebben we met het team van Leyden Academy, onze samenwerkingspartners én met ouderen zelf, verder invulling gegeven aan onze missie: het verbeteren van de kwaliteit van leven van oudere mensen.

Corona, en de strenge maatregelen om verspreiding van het virus tegen te gaan, hebben ons leven flink op zijn kop gezet. Als team werden wij geraakt door de impact van de crisis op de meest kwetsbaren in de samenleving. Wat konden wij doen om voor hen van betekenis te zijn? We besloten om vooral de stem van ouderen zelf te laten weerklinken, en hun grote veerkracht en verscheidenheid te laten zien. In het jaarbericht 2020 kunt u lezen op welke wijze we hieraan hebben getracht bij te dragen, onder meer door middel van onderzoek, het delen van persoonlijke verhalen op Wij & corona en het beïnvloeden van het publieke debat.

Verder biedt het jaarbericht een overzicht van de belangrijkste activiteiten en wapenfeiten aan de hand van onze drie speerpunten: hoe blijven we vitaal en wat kunnen mensen zelf én samen doen om langer gezond van lijf en leden en scherp van geest te blijven? Hoe geven we met elkaar betekenisvol invulling aan ons leven bij het ouder worden, ook als de kwetsbaarheid en afhankelijkheid toenemen, en met respect voor de verschillen tussen individuen? Hoe zorgen we ten slotte dat we ons verbonden weten binnen de gemeenschap en dat generaties elkaar ontmoeten, waarderen en versterken?

U kunt het Leyden Academy jaarbericht 2020 hieronder doorbladeren, of deze downloaden als pdf.

Zorg in coronatijd: uw ervaring telt

Zorg in coronatijd: uw ervaring telt

De coronacrisis heeft veel invloed op de zorg voor ouderen. Door ervaringen te verzamelen willen we beter in kaart brengen of en hoe corona de zorg voor en van ouderen heeft veranderd. De informatie wordt gebruikt voor trainingen voor zorgverleners en mantelzorgers. Het uiteindelijke doel is om zorgverleners meer inzicht te geven in de wensen en verlangens van ouderen en hen te ondersteunen in het verlenen van persoonsgerichte zorg, ook in tijden van corona.

We zijn benieuwd naar uw ervaring
We zijn op zoek naar de ervaringen van ouderen die zorg ontvangen, van mantelzorgers en van zorgmedewerkers die met ouderen werken (bijvoorbeeld verzorgende, huishoudelijke hulp, huisarts). Het onderzoek bestaat uit een korte vragenlijst, met open en gesloten vragen. Klik hier om naar de vragenlijst te gaan. Uiteraard zijn de gedeelde ervaringen anoniem.

Meer informatie
Dit onderzoek vindt in meerdere landen plaats en wordt gefinancierd door EIT Health. In Nederland wordt het onderzoek uitgevoerd door Leyden Academy en de Erasmus Universiteit. Meer informatie over het onderzoek vindt u op deze website. Heeft u hulp nodig bij het invullen van de vragenlijst, neem dan gerust contact op met Miriam Verhage: verhage@leydenacademy.nl, tel. (071) 524 0960.

Kunst in de Zorg: een update

Kunst in de Zorg: een update

Analyse met kunstenaars
Vanwege de beperkingen die het coronavirus met zich meebrengt, zijn de onderzoekers wat minder bij de verschillende kunstactiviteiten op bezoek geweest. Wel hebben ze de verschillende data die tot nu toe in de praktijk was opgehaald, geanalyseerd: van de allereerste gesprekken met kunstenaars, tot de vele telefoongesprekken die zijn gevoerd met deelnemers, tot de observaties die we ondanks corona toch hebben kunnen doen in de praktijk. Al deze data wordt door een lens vanuit verschillende literatuur bekeken om zodoende de werkzame elementen – zoals connectie, transformatie en expressie – van kunstparticipatie door ouderen in kaart te brengen. Vervolgens zijn de onderzoekers weer met kunstenaars en initiatiefnemers in gesprek gegaan, om zo te kunnen bepalen wat kunstparticipatie waardevol maakt voor ouderen en de precieze werking.

Foto: Ik teken voor je, sfeerbeeld van voor covid-19.

Een voorbeeld: de grenswerker
Een bijvoorbeeld is het gesprek met Hein Walter (Ik teken voor je) in zijn atelier. Een aantal deelnemers sloten daar ook bij aan en er werd gezamenlijk geluncht. Tegelijkertijd luisterde en praatte de onderzoeker mee. Er werd onder andere ingegaan op het thema connectie. Hein refereerde daarbij ook aan het het fenomeen grenswerker, of boundary work. Als kunstenaar ziet Hein zichzelf echt als grenswerker. Zo werkt hij met mensen met verschillende deelnemers: ouderen, mensen met burn-out, mensen met schizofrenie, kinderen en mensen met dementie. Hijzelf is hier de grenswerker die de connecties op en over de grenzen probeert te maken tussen al deze deelnemers.

Delen van bevindingen
Janine Schrijver, kunstenaar betrokken bij het onderzoeksteam zit echter niet stil. Zij heeft inmiddels een paar bezoeken afgelegd aan initiatieven, en een plan gemaakt voor de eindpresentatie. Het idee is het maken van een belevenis, waarin alle expertise van de projecten en programma’s een plek krijgen en de bezoekers kunst in de zorg beleven op diverse manieren. Hierover zal ze komende tijd alle programma’s en initiatieven benaderen om mee te denken en werken.

Zes maanden uitstel
Vanwege corona, hebben de meeste initiatieven en programma’s zes maanden extra tijd gekregen, namelijk tot juli 2021. Binnenkort zullen we beginnen aan de laatste fase van het onderzoek, die zal gaan over het duurzaam implementeren van kunstprojecten voor ouderen.

Klik hier voor meer informatie over het onderzoek en de kunstinitiatieven en -programma’s.

Nina Conkova: “Eenzaamheid is een bijproduct van migratie”

 

In elke kwartaalnieuwsbrief van Leyden Academy introduceren we één van onze wetenschappelijke stafleden aan de hand van een actueel onderzoek of nieuwsfeit. In deze editie vertelt Nina Conkova over haar onderzoek naar het welbevinden van oudere mensen met een migratie-achtergrond en haar persoonlijke drijfveren.

Nina, je doet bij Leyden Academy vooral onderzoek naar migranten ouderen. Kun je iets vertellen over deze doelgroep?
“De groep ouderen met een migratieachtergrond is heel divers. Als we het over oudere migranten hebben, hebben mensen vaak snel de associatie met ouderen met een ‘niet-westerse’ achtergrond, met name ouderen van Turkse, Marokkaanse en Surinaamse afkomst. Maar de grootste groep migrantenouderen in Nederland is eigenlijk van Duitse origine. En er zijn ook veel ouderen uit andere niet-westerse landen, denk aan Chinezen en vluchtelingen uit het Midden-Oosten. Er zijn ook nog mensen uit de zogenoemde MOE landen (Midden- en Oost-Europa). Ze komen vaak op jongere leeftijd naar Nederland, maar ze worden allemaal hier ouder. We moeten ook niet vergeten dat er grote verschillen zijn binnen de groepen. Om een voorbeeld te geven: binnen de Turkse groep vind je ten minste vier etnische achtergronden – etnische Turken, Koerden, Zazas en Bulgaarse Turken – en twee religieuze stromingen – Soennieten en Alevieten. Uit eigen onderzoek weten we dat er ook binnen die al groepen verschillen zijn in hoe mensen het ouder worden ervaren. Het is daarom altijd belangrijk om mensen niet over één kam te scheren en klakkeloos aan te nemen dat iemands (migratie)achtergrond de identiteit bepaalt.”

Kun je voorbeelden geven van onderzoeksprojecten waarbij je betrokken bent?
“Ons werk rondom oudere migranten is bijna net zo divers als de groep zelf. We zijn druk bezig met onderzoeken, de ontwikkeling van maatschappelijke projecten en we geven ook onderwijs. We benaderen ook verschillende onderwerpen: van de ervaring van het ouder worden, via eenzaamheid tot zorg. Een interessant project dat we vorig jaar in samenwerking met Attifa in Utrecht uitvoerden, ging over het verbeteren van de digitale vaardigheden van dames met een Marokkaanse achtergrond. We hebben heel veel geleerd van dit project maar wat nog belangrijker is, is dat deze cursus veel van de deelnemers heeft geholpen om zelfstandiger te worden. Attifa heeft de cursus dit jaar zelf voortgezet met oudere heren. We zijn blij en trots op alle deelnemers!”

Waarom heeft dit onderzoeksthema jouw persoonlijke interesse?
“Dat is niet moeilijk te raden… Ik ben zelf van Bulgaarse afkomst en zal oud worden in Nederland. Ik ben nieuwsgierig en wil nu al weten wat me te wachten staat. Niet voor niets blijf ik mij bijvoorbeeld bezig houden met ouderen uit andere Europese landen. Uit onderzoek weten we dat zij zich, ondanks hun kleinere culturele afstand tot de Nederlandse samenleving, relatief eenzaam voelen. Dit is gewoon een bijproduct van migratie: je sociale netwerk wordt verstoord, je familie is er vaak niet bij. Ik ben op zoek naar oplossingen voor deze (en andere) problemen, want net als alle andere mensen wil ik hier in Nederland graag een goede oude dag hebben.”

Lees ook Nina’s blogs Hier is de dokter beter dan in Marokko en Digitale inhaalslag: de ervaring van migrantenouderen

International Longevity Center Global Alliance bestaat 30 jaar

International Longevity Center Global Alliance bestaat 30 jaar

De International Longevity Center Global Alliance viert dit jaar haar 30-jarig bestaan. Dit multinationaal consortium heeft als missie samenlevingen over de hele wereld op een positieve en productieve manier te ondersteunen bij de vergrijzing van de bevolking en het richten op een lang gelukkig en vitaal leven.

De ILC Alliance bestaat uit 16 lidstaten op alle continenten, met centra in de Verenigde Staten van Amerika, Japan, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, de Dominicaanse Republiek, India, Zuid-Afrika, Argentinië, Nederland, Israël, Singapore, Tsjechië, Brazilië, China, Australië en Canada.

ILC Nederland (ILC-NL) is in 2006 opgericht en is ondergebracht bij Leyden Academy. ILC-NL is een onafhankelijke beweging met als doel om mensen in een vroeg stadium te activeren om na te denken over actief en gezond ouder worden door het doen van onderzoek, het organiseren van debatten en het delen van ervaringen en expertise, zowel nationaal als internationaal. ILC-NL zet zich in voor de zelfstandigheid van ouderen en vraagt ​​om op maat gemaakte omstandigheden, vaardigheden en een goede leefomgeving. De vitaliteit van ouderen moet worden bevorderd terwijl kwetsbaarheid en afhankelijkheid zo lang mogelijk worden uitgesteld. Ook is het belangrijk om als werknemer, vrijwilliger of ondernemer actief te blijven zonder op leeftijd gediscrimineerd te worden.

Klik op de links voor meer informatie over de Global Alliance en ILC-NL.

“Als ik op de dansvloer sta, dan geloof ik zelf ook niet dat ik 81 ben”

“Als ik op de dansvloer sta, dan geloof ik zelf ook niet dat ik 81 ben”

Dit weekend in Leidsch Dagblad een kennismaking met Margaretha Freriks, komend jaar het nieuwe ‘gezicht’ van Leyden Academy. Margaretha vertelt over de leuke reacties die zij kreeg op haar verkiezing. En over haar leven, haar hobby’s, zoals schilderen, urenlang salsadansen en naar de sauna gaan, en hoe corona hier een streep door heeft gezet. Margaretha is vitaal (“Ik slik nog geen pilletje”), geniet van het leven en is zeer gesteld op haar vrijheid en onafhankelijkheid.

De verhalen van Trix, Piet, Mieke en Ger
In het artikel wordt ook aandacht besteed aan het verhalenplatform Wij & corona, een initiatief van Leyden Academy en stichting GetOud. Sinds maart 2020 deelden al meer dan 250 senioren op het platform hoe zij de coronatijd beleven. Vier van deze geïnterviewden uit Leiden en omgeving vertellen in Leidsch Dagblad kort hun verhaal: Trix (78) die haar zoon tijdelijk weer in huis nam, Piet (73) (zie foto) die dolgraag danst en blij is dat dit weer fysiek kan in plaats van via Zoom, Mieke (80) die kwakkelt met haar gezondheid en Ger (74) die vooral de spontane uitjes en ontmoetingen mist. Lees alle verhalen en deel ook uw eigen ervaringen op de website.

Het artikel is geschreven door Marieta Kroft, de foto is gemaakt door Hielco Kuipers.

Lees het artikel hier of op de website van Leidsch Dagblad.

12e verjaardag Leyden Academy: feestelijke videoboodschap

12e verjaardag Leyden Academy: feestelijke videoboodschap

Vandaag, op 11 november 2020, vieren we als Leyden Academy onze 12e verjaardag. Normaal gesproken is onze dies natalis reden voor een inspirerend en gezellig samenzijn met onze relaties. Nu, in coronatijd, is dat helaas niet mogelijk. Daarom hebben we een feestelijke video gemaakt.

In de video van 6 minuten stelt directeur Tineke Abma u graag voor aan de dame die het komende jaar Leyden Academy met haar portret zal vertegenwoordigen: de 81-jarige Margaretha uit Leiden. We maken ook kennis met Piet, Albertina en Henna die hun ervaringen deelden op het verhalenplatform Wij & corona dat wij samen met GetOud ontwikkelden. We sluiten af met een ‘cadeautje’ voor de kijkers…

Bekijk de video hier of klik op de afbeelding hieronder:

 

Graag stellen wij u voor aan ons nieuwe gezicht: Margaretha

Graag stellen wij u voor aan ons nieuwe gezicht: Margaretha

Ieder jaar wordt op 11 november, op de ‘verjaardag’ van Leyden Academy, het portret van een vitale oudere onthuld. Het ene jaar is dat een vrouw, het andere jaar een man. Het gekozen portret siert dan een jaar lang de website, sociale media-accounts en diverse communicatiemiddelen van ons instituut. De oproep voor het nieuwe portret leverde dit jaar maar liefst 20 foto’s van vitale en levenslustige dames op. Uit alle inzendingen heeft de jury een foto gekozen. Het is ons een groot genoegen om de 81-jarige Margaretha Frederiks uit Leiden aan u voor te stellen.

De portretfoto van Margaretha is gemaakt door onze huisfotograaf Henk Aschman

Margaretha werd in 1939 in Alkmaar geboren, en komt uit een Bergense kunstzinnige familie. Het was dan ook niet verwonderlijk dat Margaretha ook dat pad insloeg. Na het afronden van de Koninklijke Academie Beeldende Kunst was ze jaren als tekendocent werkzaam op diverse scholen. Lesgeven doet Margaretha niet meer, maar schilderen nog volop. Zo is ze medeoprichter van kunstgroep De Leidse Mondialen en zijn haar doeken met enige regelmaat in Leiden en omstreken te bewonderen. Haar schilderijen en aquarellen stralen rust uit in deze onrustige wereld. In 2003 kreeg Margaretha in de Pieterskerk in Leiden zelfs de Cees Goekoop-award uitgereikt, vernoemd naar de vroegere Leidse burgervader.

Andere culturen trekken Margaretha enorm aan. Ze heeft dan ook veel gereisd door onder andere Europa, Suriname, Cuba en Canada. Ze heeft met haar gezin ook een paar jaar in Spanje gewoond. Naast schilderen en reizen heeft Margaretha een passie voor salsadansen. Tot corona toesloeg, was ze vrijwel iedere vrijdagnacht in een salsaclub te vinden. Margaretha bracht daarna haar 50-jarige vriendinnen veilig met de auto thuis. Dat ze zelf pas rond 04.00 in bed lag, dat nam ze voor lief. De zaterdagochtend stond dan ook in het teken van uitslapen. Haar kinderen en kleinkinderen kunnen niet onverwachts op bezoek komen, want de kans is groot dat (o)ma er niet is. Dat Margaretha ondernemend is mag duidelijk zijn, zo leukt ze saaie zondagen op door bijvoorbeeld met de trein naar Rotterdam te gaan voor een bezoek aan het casino. Zo ook op een zondag in 2017, niet wetende dat Feyenoord als landskampioen werd gehuldigd. Tja, er zat niets anders op dan gezellig tussen de feestvierders mee te hossen.

Bekijk voor een nadere kennismaking met Margaretha de mooie video waarin zij zichzelf voorstelt. Zij deelt vandaag ook haar ervaringen in coronatijd op het verhalenplatform Wij & corona.

 

Schrijf u in voor de online conferentie Een nieuwe generatie ouderen langer thuis

Schrijf u in voor de online conferentie Een nieuwe generatie ouderen langer thuis

Het aantal ouderen in Nederland neemt toe en dat heeft impact op onze maatschappij, op ouderen zelf en op het werk van professionals in diverse werkvelden. Hoe kunnen we ons als samenleving op deze veranderingen voorbereiden?

Het online congres Een nieuwe generatie ouderen langer thuis op woensdag 25 november a.s. is voor iedereen toegankelijk die zich betrokken voelt bij het onderwerp. Deelname is gratis. Bent u werkzaam in zorg en welzijn, oudere, mantelzorger, onderzoeker, beleidsmaker of op een andere manier bij betrokken bij de ouderenzorg? Laat u inspireren door een omvangrijk en gevarieerd programma. Met bijdragen van minister Hugo de Jonge, professor Erik Scherder, Jan Terlouw en zijn dochter Sanne. U kunt leren van talloze interessante praktijkvoorbeelden en meepraten over belangrijke actuele onderwerpen.

Leyden Academy is betrokken bij de volgende vijf sessies:

  • Hoe geven we ouderen echt een stem? (sessieronde 1). Hoe zorgen we dat ouderen een volwaardige stem krijgen in beleid, onderzoek en zorg? Tineke Abma vertelt over de wetenschap achter ouderenparticipatie, van goede intenties naar geslaagde voorbeelden. Met een bijdrage van Marilyn Haimé namens de Raad van Ouderen en interessante innovaties om ouderen direct inspraak te geven.
  • Leefplezierplan op locatie: van theorie naar praktijk (sessieronde 2). In deze talkshow onder leiding van Josanne Huijg delen projectleider Jan Ravensbergen, Lieke Sips en Sandra Veldhuis van Zorggroep Elde Maasduinen en Mariët Tonen van Stichting Azora hun ervaringen met de implementatie van het Leefplezierplan op twee locaties voor de verpleeghuiszorg. Wat levert het voor moois op, waar lopen zij tegenaan?
  • Samen oud worden: hebben woongemeenschappen de toekomst? (sessieronde 2). In deze sessie van Yvonne Witter en Lex van Delden krijgt u een overzicht van de laatste trends rond het wonen van ouderen. Welke gemeenschappelijke woonvormen zijn er? Welke woonwensen hebben ouderen? En hoe betrek je ouderen bij de vormgeving van gemeenschappelijk woonvormen?
  • Kunst in langdurige zorg en ondersteuning (sessieronde 2). Er is steeds meer bewijs voor de positieve impact van kunst en cultuur op de gezondheid en het welbevinden van ouderen. Ook nu, in coronatijd. Kunstinitiatieven zijn echter nog vaak incidenteel van aard en het aanbod is versnipperd. Hoe kunnen we kunst in de zorg verduurzamen? Presentator Judith de Bruijn gaat in gesprek met o.a. Tineke Abma, Sanne Scholten (LKCA), Erik Zwiers en Franc Janssen (Participatiekoren) en Machteld van der Meij (Kunst aan de Keukentafel).
  • Leren in de zorgpraktijk (sessieronde 3). Hoe leren medewerkers in de ouderenzorg het liefst? Sanne Schweers en Marie-Louise Kok delen hun ervaringen met een ‘microlearning’ over liefdevolle zorg, in hapklare leereenheden van maximaal 1,5 minuut. Dit korte en krachtige lesmateriaal past goed bij de doelgroep, zo blijkt onder meer uit een onderzoek onder 200 zorgverleners.

Komt u ook? We hopen u virtueel te ontmoeten tijdens één van onze sessies of bij onze digitale stand!

U kunt zich inschrijven via de event website. U kunt vervolgens een keuze maken welke online sessies en presentaties u wilt volgen.

Silver Starters: van idee naar eigen bedrijf

Silver Starters: van idee naar eigen bedrijf

Silver Starters is een gratis leerprogramma waar vijftigplussers middels online leren en coaching door experts de basis leren om hun idee om te zetten in een eigen bedrijf. Met dit programma willen Leyden Academy en Aegon vijftigplussers helpen hun dromen waar te maken. Je bent immers nooit te oud om te ondernemen!

Online leren en coaching
Op 14 januari 2021 start de eerste van in totaal acht online modules. Voorkennis is hierbij niet noodzakelijk. Je leert in eigen tempo, en alleen datgene wat je wilt leren. De studiebelasting zal ongeveer zestien uur per module zijn. Onderwerpen die aan bod komen zijn onder meer klantbehoeften en -wensen, verdienmodellen, marketing en prototyping. Een belangrijke en zeer gewaardeerde rol is er gedurende de cursus voor de begeleiding door experts. De coaching is ingericht op de wensen van de deelnemers en aangepast aan hun persoonlijke kennisniveau en ervaring, en kan variëren van innovaties en bedrijfsprocessen tot marktonderzoek en financiën, etc. Het programma zal op 25 maart 2021 worden afgerond met een grote finale voor een prominente jury van ondernemers.
Klik hier voor de brochure met meer informatie over het programma en het team.

Grote kans van slagen
Veel mensen lopen rond met het idee om ooit nog voor zichzelf te beginnen, tijdens of na hun pensionering, maar kunnen een zetje gebruiken om dit daadwerkelijk te doen. “Toch denkt men bij het woord ‘start-up’ aan jonge mensen die vanuit hun studentenkamer tussen pizzadozen een bedrijf starten. Terwijl uit onderzoek blijkt dat vijftigplussers die een eigen bedrijf beginnen een twee- tot driemaal grotere kans van slagen hebben dankzij hun ervaring, expertise en netwerk. We moeten hen niet alleen meer kansen bieden op de arbeidsmarkt, maar ook ondersteunen bij het opzetten van een eigen bedrijf.”, aldus programmaleider dr. Jolanda Lindenberg.

Succesvolle pilot
In 2019 hebben we met succes een pilotprogramma uitgevoerd, onder de toenmalige naam Start-up Plus. De feedback was hartverwarmend en positief. Een van de deelnemers Eveline Eijkelkamp omschreef het als volgt: “Wat een enthousiaste en gemotiveerde mensen, zowel deelnemers als organisatoren en coaches. Zoveel bevlogenheid, passie, uitwisseling van kennis, ervaring en ideeën. Ik ben ontzettend dankbaar voor deze geweldige kans.”

Registratie en informatie
Er is een beperkt aantal plaatsen beschikbaar voor het gratis leerprogramma Silver Starters. Toelating wordt bepaald op basis van uw motivatie. Aanmelden via het registratieformulier op de website kan tot vlak voor de cursus maar aanmeldingen voor 20 december 2020 hebben voorrang. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Ineke Vlek: 06-22454203, netherlands@silverstarters.org.

Het programma is ontwikkeld door Leyden Academy, Medical University Lodz, University of Naples Federico II, Instituto Pedro Nunes en Aegon en wordt ondersteund door EIT Health, een Europees consortium gericht op bevordering van ondernemerschap en innovatie op het gebied van gezond leven en vitaal ouder worden.