Oud worden? Begin jong! Ook als het gaat om woonplezier

Oud worden? Begin jong! Ook als het gaat om woonplezier

Vandaag was de afsluitende webinar van de gratis online workshopreeks over woonplezier. In deze door Leyden Academy en ZorgSaamWonen ontwikkelde reeks gingen een kleine tweehonderd vijftigplussers en wijkprofessionals aan de slag met het concept woonplezier. Onderwerpen als thuisgevoel, woonwensen en -vormen, leefomgeving en innovaties kwamen hierbij aan bod.

Sociale factoren
Mensen leven langer, wat resulteert in een groeiende groep oudere ouderen. Iedere leeftijd brengt andere wensen en behoeftes met zich mee. In een samenleving die is ingericht op zo lang mogelijk zelfstandig wonen, is het nodig om tijdig na te denken over de keuzes die dat met zich meebrengt en de mogelijkheden die er zijn om blijvend woonplezier te ervaren. Verhuizen of de woning aanpassen? Kleiner wonen of groener wonen? In de eigen vertrouwde buurt blijven of juist liever dichter bij voorzieningen? Daar waar functionaliteit (zoals aantal vierkante meters, gelijkvloers, draairuimte etc.) voorop stond, lijken sociale factoren steeds belangrijker te worden. Denk hierbij aan sociale contacten, reuring en (groen)voorzieningen in de omgeving, een zitje in de zon etc.

Thuisgevoel en woongeluk
Naarmate de jaren vorderen brengen we doorgaans meer tijd in en om het huis door. Je ergens thuis voelen is fijn. Het draagt bij aan de kwaliteit van leven. Leyden Academy deed onderzoek naar het woonplezier van ouderen. Woonplezier is persoonlijk en veranderlijk. Het hangt samen met gevoelens van vrijheid, verbondenheid, genieten, thuisgevoel, ontspanning, veiligheid en comfort. Deze gevoelens kunnen worden opgeroepen door plekken, objecten, andere mensen en activiteiten in de woning en in de buurt.

Woonwensen en -vormen
De belangstelling voor gemeenschappelijk wonen neemt toe, net als de bereidheid om te verhuizen. De behoefte aan woonvormen die ontmoeting en veiligheid bieden is groot. Het aantal woonvormen, alsook de variatie, voor ouderen neemt gelukkig toe. Heeft u wel eens gehoord van een Knarrenhof, een Thuishuis, gestippeld wonen, kangoeroewoning of mantelzorgwoning? Tegenwoordig zijn er seniormakelaars die kunnen helpen in de zoektocht naar een juiste woning die aansluit bij de wensen en behoeftes.

Voor woonplezier zijn de ruimte en de mogelijkheid om in beweging te blijven belangrijk. Dus geen traplift maar tussentreden op de trap. – Deelneemster Monique

Leefomgeving
Wonen in een comfortabel huis is prettig en draagt bij aan het zo lang mogelijk zelfstandig wonen. Toch is dit niet voldoende. De leefomgeving speelt een steeds groter wordende rol. Zo moet de gebouwde omgeving veilig en toegankelijk zijn ingericht, met voldoende verlichting, overzichtelijke straten en veilige oversteekplaatsen. Ook hebben ouderen behoefte aan voorzieningen in de buurt. Drie A’s zijn hierbij belangrijk: Arts, Apotheek en Albert Hein (of een andere supermarkt natuurlijk). Maar ook is het fijn als een fysiotherapeut, bibliotheek en cafés in de buurt zijn. Als er voldoende plekken zijn waar mensen elkaar kunnen ontmoeten zoals een buurthuis of activiteitencentrum, maakt dit het langer thuis wonen makkelijker. Het hebben van goede contacten in de buurt vergroot het woonplezier en maakt dat mensen zich veilig en gekend voelen.

Ik heb gemerkt dat niet alleen de woning belangrijk is maar ook de omgeving. Zo wonen wij op rollatorafstand van winkels, en hebben we bus, bibliotheek en groenvoorzieningen voor de deur. – Deelnemer Han

Innovaties
Een pratende bloempot die vertelt hoe laat het is, een seintje geeft als het tijd is voor uw medicijnen en uw lievelingsmuziek kan afspelen. Een zorgrobot die een praatje maakt en samen met u een dansje maakt. Het bestaat echt! Technologie kan helpen om thuis (blijven) wonen aangenamer te maken. Er is steeds meer mogelijk en de gebruiksvriendelijkheid van hulpmiddelen neemt toe.

Toekomstperspectief
De overheid adviseert mensen tijdig na te denken over ouder worden en wonen op latere leeftijd. Maar wat is tijdig? Op een zekere leeftijd naar een seniorenwoning verhuizen? Duidelijk is wel dat wie prettig oud wil worden, op tijd begint met nadenken over de toekomst.

Door de cursus kijk ik meer om me heen en denk ik na over wat ik wil. – Deelneemster Klaske

De online workshopreeks is reeds afgerond. Bekijk de nieuwsbrieven met meer achtergrondinformatie en tips.

Hartverwarmende ervaringen door Zomervisite

Hartverwarmende ervaringen door Zomervisite

Leyden Academy en het Jo Visser fonds brengen sinds enkele jaren, samen met diverse zorgorganisaties, jongeren op een laagdrempelige manier met ouderen en hun woon- en leefwereld in contact. Onder de noemer Zomervisite worden 16- tot 25-jarigen uitgenodigd om samen met ouderen uit een zorgorganisatie in de zomermaanden juli en augustus iets gezellig te ondernemen. Dat kan variëren van wandelen en een ijsje eten tot muziek luisteren of een spelletje spelen. Door deze ontmoetingen ontstaat persoonlijk, gelijkwaardig contact en waardering, en worden beelden bijgesteld.

“Het is waardevol dat je meer van een andere generatie weet.”

Meer ouderen, minder verzorgenden
Dat het aantal ouderen ieder jaar toeneemt, en dus ook in zorgorganisaties, is geen verrassing. Helaas blijft het aantal jongeren dat uiteindelijk voor een loopbaan in de ouderenzorg kiest achter. Met Zomervisite willen we jongeren uitdagen om met een frisse blik te kijken naar ouderenzorg en zo hun beeldvorming positiever kleuren.
Corona maakte het ontvangen van jongeren voor sommige zorgorganisaties wat lastiger, maar gelukkig kon Zomervisite op enkele locaties in Amstelveen, Leiden en Vlaardingen doorgang vinden.

“Ik vond het zo leuk dat ik nu een opleiding in de zorg start en in de ouderenzorg een baan zoek.”

Klein gebaar, groot plezier
Dat Zomervisite een positieve invloed heeft, blijkt uit de hartverwarmende ervaringen van jongeren en ouderen die de ontmoetingen als zeer waardevol hebben ervaren. Ook de zorgorganisaties zijn enthousiast en waarderen de gezelligheid en reuring die de jongeren met zich meebrengen. De ouderen vinden het fijn om met jonge mensen in gesprek te gaan en iets te ondernemen. Wat de jongeren, naast een vrijwilligersvergoeding, terugkrijgen van de ouderen is enthousiasme en waardering.

“Ik ging altijd met een enorme glimlach weg en kwam blijer thuis na Zomervisite.”

Het matchen van jong en oud
Dit jaar maakten we gebruik van een door stichting JOW! ontwikkelde app. Deze app verzorgt op dagelijkse basis matches tussen jongeren en ouderen en wordt goed ontvangen. We hopen met deze samenwerking nog meer waardevolle, en wie weet blijvende, contacten te realiseren. Ook hebben zowel zorgorganisaties als jongeren interesse om volgend jaar deel te nemen. Leyden Academy, het Jo Visser fonds en stichting JOW! hebben dan ook het voornemen om in juli en augustus 2022 Zomervisite weer mogelijk te maken. Neem voor meer informatie of vooraanmelding contact op met Danielle Swart, manager Jo Visser fonds.

Klik hier voor meer ervaringen van jongeren aan Zomervisite.

Op zoek het nieuwe gezicht van Leyden Academy

Op zoek het nieuwe gezicht van Leyden Academy

Ieder jaar vertegenwoordigt een vitale oudere persoon ons als het ‘gezicht’ van Leyden Academy (afwisselend een dame en een heer). We streven hierbij naar een goede afspiegeling van de samenleving. Voor het nieuwe jaar, dat loopt van 11 november 2021 tot 11 november 2022, zijn we op zoek naar een vitale heer (vanaf ongeveer 75 jaar) die plezier en levenslust uitstraalt. Het winnende portret zal een jaar lang de homepage van onze website, sociale media-accounts en diverse communicatiemiddelen sieren. Ook wordt de geportretteerde mogelijk benaderd voor interviews en video-opnames.

Procedure

  • Stuur een mooie portretfoto in met een korte beschrijving van de kandidaat (achtergrond, levensmotto, hobby’s etc.). Natuurlijk staat het u vrij om meerdere foto’s van meerdere geportretteerden in te dienen.
  • De directie en het communicatieteam van Leyden Academy kiezen de winnende inzending.
  • Daarna zal mogelijk een fotograaf het ‘model’ nog eens professioneel portretteren.
  • De gekozen foto is rechtenvrij door Leyden Academy te gebruiken.
  • Het zwart-wit portret zal tijdens onze diesviering (verjaardag) op 11 november a.s. worden onthuld en zal dan een jaar lang onze website en communicatiemiddelen sieren.
  • Foto’s kunnen tot 27 september 2021 worden gemaild aan Yvonne Schinkel-Koemans: koemans@leydenacademy.nl.
Genezen tot elke prijs versus leven tot welke prijs

Genezen tot elke prijs versus leven tot welke prijs

Het coronavirus legt ons publieke leven grotendeels stil. De maatregelen om afstand tot elkaar te bewaren en voorlopig vooral thuis te blijven, veranderen ons leven ingrijpend. Hoe beleven senioren in Nederland deze uitzonderlijke tijden? Waar maken zij zich zorgen over, wat geeft hen hoop en troost, hoe brengen zij de dag door? Op Wij & corona verzamelen we al meer dan een jaar hun verhalen en geven we een podium aan ouderen om hun ervaringen te delen.
Zo ook van Hanneke (83) uit Soest, waarin ze weergeeft hoe corona is verlopen en hoe zij het heeft ervaren.

Hoe het allemaal begon
Korte tijd voor de eerste golf van corona begin 2020 het leven in ons land tot stilstand bracht, had ik besloten om al mijn vrijwilligersfuncties af te bouwen om weer aan iets nieuws te beginnen. De eerste meldingen over een nog onbekend virus in Wuhan waren in de internationale vakpers al gesignaleerd, maar China lag ver weg en wij Nederlanders hadden immers goede ervaringen met de jaarlijkse antigriepvaccinaties, dus we konden wel tegen een stootje. Het pakte anders uit. Het virus bleek agressief te zijn, zich grillig te gedragen en snel te verspreiden. Rond midden februari pakten de media de berichtgeving op en nadien ging er geen dag voorbij zonder berichten over besmettingen, opnames in ziekenhuizen en een gezondheidszorg, waarin koortsachtig gespeurd werd naar de oorsprong van dit virus en de bestrijding ervan. Begin 2020 had niemand een idee hoe lang dit virus ons in de greep zou houden….

Wegvallen van sociaal en cultureel leven
Toen van overheidswege de eerste lockdown van kracht werd en de bevolking voor nog onbepaalde tijd in quarantaine werd geplaatst besefte ik, dat het voor mij als alleenwonende flatbewoner belangrijk was om een plan te maken. Enige structuur in de dag… de week… de maand (?) … het jaar (!) zou houvast bieden bij het wegvallen van mijn sociaal/culturele leven met familie en vrienden in Nederland en daarbuiten. De planning van de dag bleef hetzelfde, maar de lege plekken door het wegvallen van het sporten, de concerten, de cursussen, theater- en museumbezoek hakte er diep in. Daar kwam bij dat ik tijdens deze pandemie geen kans zag om – gezien mijn leeftijd – nieuwe vrijwilligerstaken op me te nemen. Het ‘life’ contact met mensen viel weg en de compensatie door telefoon, What’sApp en computer is weliswaar nuttig, maar blijft voor mij niet meer dan een hulpmiddel in de communicatie. Mijn echte contacten gaan middels een persoonlijke brief, een etentje bij mij thuis en anderen een bezoekje brengen.

Verbindende schakel
Het was een vreemde ervaring om een lege agenda te hebben, waarvan het vullen toch meer inspanning kostte dan ik had verwacht. Je kunt niet een hele dag zoetbrengen met koken of computerwerk, afgewisseld door wandelingen in de prachtige bossen rond Soest en omstreken. Maar het pluspunt was nu wel om eindelijk een tweede krant (Trouw) aan te schaffen die naast de NRC in de berichtgeving over het verloop van de pandemie elkaar zo getrouw mogelijk aanvulden. Epidemiologische modellen, de factor R en ervaringen vanuit het dagelijkse praktijk legden verschillende accenten. Wetenschap (genezen tot elke prijs !) versus de ervaring (leven tot welke prijs ?). De verbindende schakel die te lang buiten het zicht bleef was de kwaliteit van leven na corona. De humane wetenschappen hadden veel eerder ingeschakeld kunnen worden.

Teruglopende energie
Mijn lijvige krantenarchief over het verloop van de pandemie staat nu opgeslagen in grote schoenendozen van Human Nature. De aankoop van extra schoenen daagt mij uit om nog meer van de natuur te genieten! Aan de quarantaine van de eerste weken merkte ik tot mijn verbazing, dat mijn stem haar kracht begon te verliezen. Dat was reden om mijzelf hardop te gaan voorlezen, zowel in gezellige als complexe teksten. Het was een signaal, dat er iets aan het contacthouden ontbrak. In korte tijd viel de mantelzorg voor mijn hoog bejaarde buren weg, die gelukkig geen corona hebben gekregen. Mijn woonetage liep leeg. Naarmate de weken en maanden van de verplichte lockdown zich aaneenregen merkte ik wel, dat het steeds moeilijker werd om de eigen accu op te laden. De Amerikanen hebben daar een mooie uitdrukking voor: pull up your bootstraps and get going, met andere woorden ‘pak jezelf aan en ga aan de slag’. Maar je merkt aan jezelf, dat de energie terugloopt. De ervaring om na een heel actieve loopbaan en leven nu bijna twee jaren naast de samenleving te staan, had ik nooit kunnen voorspellen.

Gelukspareltjes
Toen de mogelijkheden voor ontspanning beperkt raakten, prees ik mij gelukkig dat ik in de bossen intens kon genieten van de natuur. Een stevige wandeling doet wonderen en ook al was de Nordic Walking enkele maanden stopgezet, voor de natuurliefhebber is er altijd wel iets te ontdekken. Stel je voor, dat op een druk bezocht duinpad een routepaaltje met een kleurig gehaakt coronaatje is versierd met daarbij een minibriefje met de tekst:’ is er iemand in uw omgeving, die alleen is en niet meer wandelen kan, zoek eens even contact om die eenzaamheid te doorbreken’. Het zijn die gelukspareltjes, die het hem doen. Een ander voorbeeld: een vriendin wachtte op een afspraak met de podoloog vanwege een hele pijnlijke voet. Door de feestdagen kon die afspraak niet direct plaatsvinden. Ze vertelde me, dat ze een oplossing gevonden had in het plaatsen van een omgekeerd pannesponsje in de hak van de schoen, het bleek een probaat hulpmiddel om de pijn te verzachten!

Humane wetenschappen
Met de kennis van nu en een terugblik op anderhalf jaar corona-ervaring besef ik dat heel veel mensen zwaar zijn getroffen door deze pandemie en met de beste bedoelingen, maar onterecht gescheiden zijn van hun dierbaren in een levenscrisis. In het streven om de pandemie in de greep te krijgen, heeft men in eerste instantie het verschijnsel COVID-19 in haar grilligheid willen analyseren en naar een behandelmethode gezocht die de morbiditeit en mortaliteit zou verlagen. Het probleem daarbij was, dat op basis van de verworven kennis de medische en verpleegkundige zorg op ervaring moest terugvallen en deze continu aan verandering onderhevig was. Het onderzoek naar het effect van een behandeling volgde nadien. In die crisistijd is over het hoofd gezien, dat vanuit de humane wetenschappen een kader van ondersteuning geboden had kunnen worden om het proces van heling in goede banen te leiden. Een mens is geen bundeling (entiteit) van organen en systemen, maar een unieke persoonlijkheid die als zodanig erkend wil worden in gezondheid en ziekte.

Hechte samenwerking
Tijdens de eerste ‘golf’ heb ik het late programma op NPO 2 gevolgd en was geraakt door de verhalen van onder andere de verpleegkundigen, die met gevaar voor eigen leven de zorg aan de patiënt waarborgden. De uitgesproken waardering van de medisch specialisten voor de intensive care-verpleegkundigen was hartverwarmend. Men hield een pleidooi voor meer erkenning en honorering van het verpleegkundig beroep. De inzet van de behandelteams omvatte steeds meer disciplines en vakmensen, die in de acute fase continu in dienst leken te zijn. Was het de adrenaline, die hen staande hield of de hechte samenwerking onder elkaar? Mogelijk beide.

De eerste golf
De eerste coronagolf kenmerkte zich door een race tegen de tijd om mensen in leven te houden, kennis te verzamelen om de besmetting met het COVID-19-virus onder controle te krijgen en een adequate behandeling te ontwikkelen. De bevolking realiseerde zich dat het niet meer om een griepje ging. Er was sprake van een paniekstemming en men zocht naar een houvast om de angst te beteugelen. In die fase was de blik op de virologen en epidemiologen gericht. Daarnaast keek men met argusogen naar de overheid, die het probleem moest kunnen oplossen. Geen wonder, dat de inperkingen zonder veel protest werden gevolgd er van uitgaande dat er in de nazomer van 2020 een vaccin beschikbaar zou komen.

De tweede golf
Tijdens de tweede coronagolf was er eigenlijk al een tegenzin onder de bevolking te bespeuren. Het eerder toegezegde vaccin liet op zich wachten en de herstelfase was nog niet in zicht. De berichtgeving door de overheid op TV werd om de week in afwachting tegemoet gezien. Hoewel de overheid concrete richtlijnen wenste te geven, werden adviezen niet altijd begrepen, laat staan uitvoerbaar geacht. Vroegtijdige planning werd dikwijls door een vertraagde uitvoering achterhaald. Daardoor ontstond onzekerheid over het beleid. Waar in de eerste fase de medische zorg alle aandacht opeiste, verschoof het accent in de tweede fase steeds meer naar de psychosociale gevolgen van de pandemie, die zo dramatisch zichtbaar werden in de verpleeghuizen. De overheid stond voor de moeilijke keuze haar beleid te moeten balanceren tussen gezondheidszorg en de sociaal economische sector, die dankzij financiële ondersteuning staande werd gehouden.

Vaccinatiefase
Toen einde 2020 het Pfizer-vaccin beschikbaar kwam en nadien de andere vaccins voor gebruik werden vrijgegeven, kon vanaf 2021 de vaccinatie beginnen. Opnieuw werden er toezeggingen gedaan die later werden herroepen omdat vaccins niet volgens afspraak leverbaar waren, de omvang van de entingen die de beschikbaarheid van grote ruimtes vereiste en deskundig personeel dat moest worden gerekruteerd. De logistiek verliep niet zonder problemen, waarmee de timing in het gedrang kwam. Na een hobbelige aanloopfase kregen de ouderen en meeste kwetsbare burgers hun vaccinatie voor einde mei dit jaar.

Dankbaarheid
Dit zijn slechts enkele ervaringen die in het proces van deze pandemie beschreven zijn. Het leven kwam tot stilstand voor de waarnemer in de zijlijn van een hectische periode, die naar we hopen snel tot het verleden gaat horen. Deze tijd heeft naast de spanning en droefheid om het verlies van dierbaren, ook mooie momenten laten zien. Ik denk aan de inzet van de hulpverleners, die onvermoeibaar paraat bleven in ziekenhuizen, verpleeghuizen en thuiszorg. De creativiteit van mensen aan de basis, die met een kwinkslag alleenstaanden een aubade brachten, het bloembed met ‘Houd moed’, de letters door kinderen gemaakt. En dan de Oma, die op driehoog van een zorgcentrum per hoogwerker door haar kleinzoon het wekelijkse taartje aangereikt kreeg. Het zijn de kleine dingen die het doen. Al is het geen makkelijke tijd geweest, toch blijf ik dankbaar voor mijn gezondheid en plezier in het leven met anderen.

“Auch kleine Dinge können uns entzücken
Auch kleine Dinge können teuer sein!”

Wij & corona is een initiatief van GetOud en Leyden Academy, en wordt mede mogelijk gemaakt door het Jo Visser fonds, Fonds Sluyterman van Loo, Stichting RCOAK en Fonds 1818.

Dien een kunstproject in voor de Elisabeth van Thüringenprijs

Dien een kunstproject in voor de Elisabeth van Thüringenprijs

Tot en met 31 augustus 2021 kunnen kunstenaars en zorginstellingen hun project voor kunst in de zorg indienen. Het thema van de Elisabeth van Thüringenprijs 2021 is ‘verbinding’. De prijs bedraagt 10.000 euro.

Verbinding
Terugkijkend naar het afgelopen jaar, waarin corona een hoofdrol speelde, was de menselijke behoefte aan verbinding groot. Eenzaamheid, vervreemding, verandering: het heeft een enorme invloed op een mensenleven. Waar we juist behoefte aan hebben, is de verbinding met anderen. Verbinding is herkenning, erbij horen, ertoe doen. Het is elkaar zien, horen, begrijpen en waarderen. Van een heel klein moment tot een groots gebaar. Het is waar het om draait in een mensenleven.

Kunstprojecten in de zorg
Het doel van de kunstprijs van 10.000 euro is het stimuleren van kunst die het welzijn en welbevinden van patiënten, bezoekers en medewerkers in de gezondheidszorg bevordert. Hoe verhoogt kunst de kwaliteit van leven in een omgeving van zorg? Van een klein vonkje tot een groot meeslepende vlam van verbinding tussen mensen? Kan jij als kunstenaar of als zorginstelling op creatieve wijze laten zien dat kunst voor verbinding kan zorgen? Dien dan uiterlijk op 31 augustus 2021 je kunstproject in de zorg in bij de Stichting Elisabeth van Thüringenfonds.

Neem voor meer informatie contact op met coördinator Angelique Beerenhout: evtfonds@spaarnegasthuis.nl, 023-224 2071. Klik hier voor alle voorwaarden voor deelname.

Versterk inspraak en zeggenschap van cliënten

Versterk inspraak en zeggenschap van cliënten

 

Per 1 juli 2020 is de nieuwe Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (Wmcz) ingevoerd. Een nieuw onderdeel van deze wet is het artikel over inspraak. Prof. dr. Tineke Abma, Alice Makkinga en Anke Heijsman, MSc, onderzochten de toepassingsmogelijkheden van een methode om inspraak en zeggenschap van cliënten/bewoners te versterken en vorm te geven.

Wat is de SamenStem methode?
Werken met de methode draagt bij aan het versterken van collectieve zeggenschap van cliënten, en van cliënten en medewerkers onderling. Cliënten ervaren dat hun stem er toe doet en het onderling uitwisselen van ervaringen leidt tot beter begrip en meer gelijkwaardige verhoudingen tussen cliënten en medewerkers.

Goed om eerst als cliënten bij elkaar te zitten om onszelf te leren kennen. Je moet eerst zelfkennis ontwikkelen. Pas als je meer inzicht in anderen hebt kan je open zijn naar anderen. Het proces is daar voor nodig geweest. Het is belangrijk elkaar te leren kennen om tot een gemeenschappelijk onderwerp te komen. – bewoner Beschermd wonen locatie Veenendaal van Kwintes

De verbeteronderwerpen die cliënten en medewerkers in samenspraak oppakken hebben impact op de woon-, leef- en werkwereld van cliënten, zoals bijvoorbeeld veiligheid, bejegening, sociale omgang, het eten, je thuis voelen, gehoord en gezien worden, inclusie.

De methode is een stapsgewijze werkwijze die cliënten helpt om zelf een verbeteragenda op te stellen en vervolgens in samenspraak met medewerkers uit te voeren. De waarden en ervaringen van cliënten staan daarbij centraal. De methode biedt geen blauwdruk en vraagt altijd om een op-maat toepassing. Een facilitator of coach kan het proces ondersteunen. De werkwijze bestaat globaal uit vier stappen:

  1. Cliënten verkennen de onderwerpen die hen raken
  2. Samen maken ze een plan wat ze willen veranderen en verbeteren
  3. Medewerkers spreken ook onderling over dit onderwerp
  4. Cliënten en medewerkers gaan in dialoog en stellen samen een actieplan op

Bekijk de video van 40 seconden:

Voor wie is de methode interessant?
Bij verbetering van woon-, leef- en werkklimaat zijn cliënten/bewoners gebaat, maar ook medewerkers. Medewerkers en cliënten in de langdurende zorg, die betrokken zijn bij vernieuwingen en verbeteringen in cliëntenparticipatie en het versterken van (mede)zeggenschap door cliënten, familie en verwanten, zouden de methode kunnen inzetten. Dit zijn bijvoorbeeld cliëntenraadsleden, cliëntenraadondersteuners, kwaliteitsmedewerkers en teamcoaches in onder meer de ouderen- en gehandicaptenzorg, en GGZ.

Meer informatie over de SamenStem methode
SamenStem is de nieuwe naam van de PARTNER benadering. De PARTNER benadering is ontwikkeld in samenspraak met en geëvalueerd in de praktijk, waaronder de ouderenzorg, revalidatie, GGZ, RIBW’s (Regionale Instelling voor Beschermend en Begeleid Wonen) en gehandicaptenzorg. Klik hier voor de samenvatting van het onderzoeksrapport ‘Ruimte voor kwetsbaarheid en verschil’. Het volledig onderzoeksrapport is hier te lezen. Wilt u meer lezen over een praktijkcasus in de ouderenzorg? Klik dan naar dit artikel over versterking bewonersparticipatie in een woonzorgcentrum.

Aan de slag met de SamenStem methode?
Wilt u een basistraining volgen om kennis te maken met de SamenStem methode? Of coaching bij toepassing in uw eigen zorgorganisatie? Neem dan contact op met trainers Alice Makkinga (06-2010 6464) en/of Anke Heijsman (06-4483 2906) voor meer informatie. Meer weten over vervolgonderzoek en toepassing? U kunt ook contact opnemen met onderzoeker Susan Woelders via woelders@leydenacademy.nl

Jaarbericht 2020: van betekenis zijn in een coronajaar

Jaarbericht 2020: van betekenis zijn in een coronajaar

In het bijzondere jaar 2020 hebben we met het team van Leyden Academy, onze samenwerkingspartners én met ouderen zelf, verder invulling gegeven aan onze missie: het verbeteren van de kwaliteit van leven van oudere mensen.

Corona, en de strenge maatregelen om verspreiding van het virus tegen te gaan, hebben ons leven flink op zijn kop gezet. Als team werden wij geraakt door de impact van de crisis op de meest kwetsbaren in de samenleving. Wat konden wij doen om voor hen van betekenis te zijn? We besloten om vooral de stem van ouderen zelf te laten weerklinken, en hun grote veerkracht en verscheidenheid te laten zien. In het jaarbericht 2020 kunt u lezen op welke wijze we hieraan hebben getracht bij te dragen, onder meer door middel van onderzoek, het delen van persoonlijke verhalen op Wij & corona en het beïnvloeden van het publieke debat.

Verder biedt het jaarbericht een overzicht van de belangrijkste activiteiten en wapenfeiten aan de hand van onze drie speerpunten: hoe blijven we vitaal en wat kunnen mensen zelf én samen doen om langer gezond van lijf en leden en scherp van geest te blijven? Hoe geven we met elkaar betekenisvol invulling aan ons leven bij het ouder worden, ook als de kwetsbaarheid en afhankelijkheid toenemen, en met respect voor de verschillen tussen individuen? Hoe zorgen we ten slotte dat we ons verbonden weten binnen de gemeenschap en dat generaties elkaar ontmoeten, waarderen en versterken?

U kunt het Leyden Academy jaarbericht 2020 hieronder doorbladeren, of deze downloaden als pdf.

Zorg in coronatijd: uw ervaring telt

Zorg in coronatijd: uw ervaring telt

De coronacrisis heeft veel invloed op de zorg voor ouderen. Door ervaringen te verzamelen willen we beter in kaart brengen of en hoe corona de zorg voor en van ouderen heeft veranderd. De informatie wordt gebruikt voor trainingen voor zorgverleners en mantelzorgers. Het uiteindelijke doel is om zorgverleners meer inzicht te geven in de wensen en verlangens van ouderen en hen te ondersteunen in het verlenen van persoonsgerichte zorg, ook in tijden van corona.

We zijn benieuwd naar uw ervaring
We zijn op zoek naar de ervaringen van ouderen die zorg ontvangen, van mantelzorgers en van zorgmedewerkers die met ouderen werken (bijvoorbeeld verzorgende, huishoudelijke hulp, huisarts). Het onderzoek bestaat uit een korte vragenlijst, met open en gesloten vragen. Klik hier om naar de vragenlijst te gaan. Uiteraard zijn de gedeelde ervaringen anoniem.

Meer informatie
Dit onderzoek vindt in meerdere landen plaats en wordt gefinancierd door EIT Health. In Nederland wordt het onderzoek uitgevoerd door Leyden Academy en de Erasmus Universiteit. Meer informatie over het onderzoek vindt u op deze website. Heeft u hulp nodig bij het invullen van de vragenlijst, neem dan gerust contact op met Miriam Verhage: verhage@leydenacademy.nl, tel. (071) 524 0960.

Kunst in de Zorg: een update

Kunst in de Zorg: een update

Analyse met kunstenaars
Vanwege de beperkingen die het coronavirus met zich meebrengt, zijn de onderzoekers wat minder bij de verschillende kunstactiviteiten op bezoek geweest. Wel hebben ze de verschillende data die tot nu toe in de praktijk was opgehaald, geanalyseerd: van de allereerste gesprekken met kunstenaars, tot de vele telefoongesprekken die zijn gevoerd met deelnemers, tot de observaties die we ondanks corona toch hebben kunnen doen in de praktijk. Al deze data wordt door een lens vanuit verschillende literatuur bekeken om zodoende de werkzame elementen – zoals connectie, transformatie en expressie – van kunstparticipatie door ouderen in kaart te brengen. Vervolgens zijn de onderzoekers weer met kunstenaars en initiatiefnemers in gesprek gegaan, om zo te kunnen bepalen wat kunstparticipatie waardevol maakt voor ouderen en de precieze werking.

Foto: Ik teken voor je, sfeerbeeld van voor covid-19.

Een voorbeeld: de grenswerker
Een bijvoorbeeld is het gesprek met Hein Walter (Ik teken voor je) in zijn atelier. Een aantal deelnemers sloten daar ook bij aan en er werd gezamenlijk geluncht. Tegelijkertijd luisterde en praatte de onderzoeker mee. Er werd onder andere ingegaan op het thema connectie. Hein refereerde daarbij ook aan het het fenomeen grenswerker, of boundary work. Als kunstenaar ziet Hein zichzelf echt als grenswerker. Zo werkt hij met mensen met verschillende deelnemers: ouderen, mensen met burn-out, mensen met schizofrenie, kinderen en mensen met dementie. Hijzelf is hier de grenswerker die de connecties op en over de grenzen probeert te maken tussen al deze deelnemers.

Delen van bevindingen
Janine Schrijver, kunstenaar betrokken bij het onderzoeksteam zit echter niet stil. Zij heeft inmiddels een paar bezoeken afgelegd aan initiatieven, en een plan gemaakt voor de eindpresentatie. Het idee is het maken van een belevenis, waarin alle expertise van de projecten en programma’s een plek krijgen en de bezoekers kunst in de zorg beleven op diverse manieren. Hierover zal ze komende tijd alle programma’s en initiatieven benaderen om mee te denken en werken.

Zes maanden uitstel
Vanwege corona, hebben de meeste initiatieven en programma’s zes maanden extra tijd gekregen, namelijk tot juli 2021. Binnenkort zullen we beginnen aan de laatste fase van het onderzoek, die zal gaan over het duurzaam implementeren van kunstprojecten voor ouderen.

Klik hier voor meer informatie over het onderzoek en de kunstinitiatieven en -programma’s.

Nina Conkova: “Eenzaamheid is een bijproduct van migratie”

 

In elke kwartaalnieuwsbrief van Leyden Academy introduceren we één van onze wetenschappelijke stafleden aan de hand van een actueel onderzoek of nieuwsfeit. In deze editie vertelt Nina Conkova over haar onderzoek naar het welbevinden van oudere mensen met een migratie-achtergrond en haar persoonlijke drijfveren.

Nina, je doet bij Leyden Academy vooral onderzoek naar migranten ouderen. Kun je iets vertellen over deze doelgroep?
“De groep ouderen met een migratieachtergrond is heel divers. Als we het over oudere migranten hebben, hebben mensen vaak snel de associatie met ouderen met een ‘niet-westerse’ achtergrond, met name ouderen van Turkse, Marokkaanse en Surinaamse afkomst. Maar de grootste groep migrantenouderen in Nederland is eigenlijk van Duitse origine. En er zijn ook veel ouderen uit andere niet-westerse landen, denk aan Chinezen en vluchtelingen uit het Midden-Oosten. Er zijn ook nog mensen uit de zogenoemde MOE landen (Midden- en Oost-Europa). Ze komen vaak op jongere leeftijd naar Nederland, maar ze worden allemaal hier ouder. We moeten ook niet vergeten dat er grote verschillen zijn binnen de groepen. Om een voorbeeld te geven: binnen de Turkse groep vind je ten minste vier etnische achtergronden – etnische Turken, Koerden, Zazas en Bulgaarse Turken – en twee religieuze stromingen – Soennieten en Alevieten. Uit eigen onderzoek weten we dat er ook binnen die al groepen verschillen zijn in hoe mensen het ouder worden ervaren. Het is daarom altijd belangrijk om mensen niet over één kam te scheren en klakkeloos aan te nemen dat iemands (migratie)achtergrond de identiteit bepaalt.”

Kun je voorbeelden geven van onderzoeksprojecten waarbij je betrokken bent?
“Ons werk rondom oudere migranten is bijna net zo divers als de groep zelf. We zijn druk bezig met onderzoeken, de ontwikkeling van maatschappelijke projecten en we geven ook onderwijs. We benaderen ook verschillende onderwerpen: van de ervaring van het ouder worden, via eenzaamheid tot zorg. Een interessant project dat we vorig jaar in samenwerking met Attifa in Utrecht uitvoerden, ging over het verbeteren van de digitale vaardigheden van dames met een Marokkaanse achtergrond. We hebben heel veel geleerd van dit project maar wat nog belangrijker is, is dat deze cursus veel van de deelnemers heeft geholpen om zelfstandiger te worden. Attifa heeft de cursus dit jaar zelf voortgezet met oudere heren. We zijn blij en trots op alle deelnemers!”

Waarom heeft dit onderzoeksthema jouw persoonlijke interesse?
“Dat is niet moeilijk te raden… Ik ben zelf van Bulgaarse afkomst en zal oud worden in Nederland. Ik ben nieuwsgierig en wil nu al weten wat me te wachten staat. Niet voor niets blijf ik mij bijvoorbeeld bezig houden met ouderen uit andere Europese landen. Uit onderzoek weten we dat zij zich, ondanks hun kleinere culturele afstand tot de Nederlandse samenleving, relatief eenzaam voelen. Dit is gewoon een bijproduct van migratie: je sociale netwerk wordt verstoord, je familie is er vaak niet bij. Ik ben op zoek naar oplossingen voor deze (en andere) problemen, want net als alle andere mensen wil ik hier in Nederland graag een goede oude dag hebben.”

Lees ook Nina’s blogs Hier is de dokter beter dan in Marokko en Digitale inhaalslag: de ervaring van migrantenouderen