Nieuw boek: Het geheim van de schildpad

Nieuw boek: Het geheim van de schildpad

Bij Uitgeverij Atlas Contact verschijnt op 3 september 2019 het nieuwste boek van arts en verouderingswetenschapper David van Bodegom: Het geheim van de schildpad. Wat dieren ons leren over lang leven. In het boek onderzoekt David hoe het komt dat een muis in twee jaar veroudert, een mens in tachtig jaar en een schildpad wel 255 jaar kan worden. Waarom verouderen sommige diersoorten zo langzaam en andere zo snel, en wat kunnen wij van hun leren?

In het boek komen fascinerende schepsels langs, zoals de brughagedis, een levend fossiel dat honderd keer zo oud wordt als andere hagedissen. Of de naakte molrat, die zelden kanker krijgt en tot op heel hoge leeftijd gezonde bloedvaten houdt. Aan de hand van talloze voorbeelden uit het dierenrijk, gecombineerd met de laatste wetenschappelijke inzichten uit verouderingsonderzoek, helpt David de lezer om de eigen veroudering beter begrijpen. Ook biedt het boek nieuwe inzichten over eten, werken, sporten en slapen die ons kunnen helpen om langer gezond en gelukkig te leven. Zo leren hongerige apen ons wat een gezond eetpatroon is, laten honingbijen met gewichtjes zien of hard werken goed of juist slecht voor ons is en toont de hazelmuis ons het belang van een goede nachtrust.

David van Bodegom werkt sinds 2009 bij Leyden Academy, waar hij leiding geeft aan de activiteiten binnen het speerpunt Vitaal. Hij schreef eerder de roman Nood breekt wet (2012), de bestseller Oud worden in de praktijk (2015, samen met Rudi Westendorp) en Ontpillen (2018).

Neem voor meer informatie of interviewverzoeken contact op met Yvette Cramer van Atlas Contact via tel. (020) 524 9826 of e-mail.

Gratis cursusdag ‘Hoe zet ik een Vitality Club op?’

Gratis cursusdag ‘Hoe zet ik een Vitality Club op?’

Wil je op een laagdrempelige manier buiten bewegen met andere vijftigplussers maar is er nog geen Vitality Club bij je in de buurt? Dan kan je heel makkelijk zelf een Vitality Club opzetten. Hoe? We vertellen het je graag en laten het je zien op de gratis cursusdag op donderdag 1 augustus (09.00-12.00 uur) in Leiden. Wil je je aanmelden of heb je vragen? Neem dan contact op met Paul van de Vijver via e-mail: vijver@leydenacademy.nl of telefonisch: 071-5240960.

De aanleiding van deze cursusdag is de interesse in de Vitality Club die we kregen naar aanleiding van de aflevering op 20 mei jl. van Radar Extra, waarin Antoinette Herzenberg op zoek ging naar de feiten en fabels over cholesterolverlagers en hoe een verandering in leefstijl de cholesterolwaarden kan beïnvloeden. David van Bodegom van Leyden Academy ging met Antoinette in gesprek en bracht met haar een bezoek aan de Vitality Club in Leiden-Noord.

Ga voor meer informatie over Vitality Club naar www.vitality-club.nl en klik hier voor de Radar-aflevering van 20 mei.

Save the date: 27-11 conferentie Een nieuwe generatie ouderen(zorg)

Save the date: 27-11 conferentie Een nieuwe generatie ouderen(zorg)

Ouderen staan midden in de samenleving en willen hun leven op eigen wijze leiden, ook als hun gezondheid en functioneren met de jaren achteruitgaan. Steeds meer ligt het accent op wat ouderen nog wél kunnen, zelf en samen met anderen, en wat zij kunnen betekenen en bijdragen. Allerlei ontwikkelingen sluiten daarop aan, zoals burgerinitiatieven, intergenerationele woonconcepten, persoonsgerichte zorg en technologische innovaties. Die ontstaan vaak vanuit nieuwe allianties van publieke en private partijen, waarbij naast zorg en welzijn bijvoorbeeld ook onderwijs, het bedrijfsleven en de creatieve sector betrokken zijn. En altijd in nauwe samenwerking met ouderen zelf. Want zij staan centraal op de jaarlijkse conferentie Een nieuwe generatie ouderen(zorg).

Op 27 november 2019 vindt in het NBC Congrescentrum te Nieuwegein de volgende editie plaats van dit jaarlijkse evenement. Sprekers zijn dit jaar onder meer Kim Putters (directeur Sociaal en Cultureel Planbureau), Pauline Meurs (hoogleraar Bestuur van de gezondheidszorg, Erasmus Universiteit) en Mirella Minkman (bijzonder hoogleraar Organisatie en bestuur van langdurende integrale zorg, Universiteit van Tilburg). U kunt daarnaast kiezen uit tientallen inspiratiesessies, rondetafels en workshops. Leyden Academy verzorgt dit jaar onder meer sessies over leefplezier in de langdurige zorg (Josanne Huijg), vitaliteit voor bewoners en medewerkers (David van Bodegom), woonplezier en technologie (Lex van Delden) en de verschillen in de zorg voor ouderen tussen Nederland en Scandinavië (Marieke van der Waal). Bekijk hier het volledige programma en schrijf u snel in! NB: tot 15 augustus 2019 geldt een aantrekkelijke vroegboekkorting.

De conferentie is een initiatief van Leyden Academy, BeterOud, Erasmus School of Health Policy & Management, Stichting Educatie Zorg & Welzijn, U CREATE, Vilans en ZonMw.

Verpleegkundestudenten uit Chicago op bezoek

Verpleegkundestudenten uit Chicago op bezoek

Vandaag verwelkomden we 22 studenten en professionals die de verpleegkundeopleiding volgen aan Lewis University in Chicago, Illinois. De groep reist deze week door Nederland om ons zorgsysteem te leren kennen en te vergelijken met wat zij gewend zijn in de Verenigde Staten. Het programma omvat onder meer bezoeken aan Bronovo Ziekenhuis en Ipse de Bruggen in Den Haag, Rijksmuseum Boerhaave in Leiden en verschillende excursies in Amsterdam, waaronder een ontmoeting met een expert in verslavingszorg. Eén student merkte nu al een verschil met haar thuisland: “The Dutch care seems more compassionate.”

Veroudering als een behandelbare ziekte
Bij Leyden Academy volgden de studenten twee colleges. Allereerst stelde sociaal antropologe Jolanda Lindenberg de groep prikkelende vragen over onze beelden over het ouder worden. Jolanda vertelde dat ondanks alle stereotypen, oudere mensen heterogener zijn in hun wensen en verlangens dan jongeren. Over het algemeen wordt het beeld van oudere mensen negatiever, mede als gevolg van verdere (bio)medicalisatie: de neiging om veroudering te zien als iets dat moet worden voorkomen en beteugeld, als een behandelbare ziekte. Jolanda drukte de verpleegkundestudenten op het hart om de nadruk op beperkingen en aftakeling los te laten: “Kijk niet naar hoe oud iemand is, maar naar wie iemand is en wat iemand nog kan.”

Het ouder worden ervaren
Arts en verouderingswetenschapper David van Bodegom legde vervolgens uit dat veel van de ziekten die wij associëren met veroudering, zoals ouderdomssuiker en hart- en vaatziekten, in feite veroorzaakt worden door onze leefstijl en vaak dus ook kunnen worden vertraagd of voorkomen. Onze moderne leefomgeving, die ons voortdurend verleidt om ongezond te snacken en zo min mogelijk te bewegen, maakt ons ziek. Via slimme aanpassingen in onze dagelijkse werk- en woonomgeving en routines, kunnen we onbewust gezondere keuzes maken. Om de groep te laten ervaren hoe ons lichaam en onze zintuigen veranderen als we ouder worden, demonstreerde promovendus Paul van de Vijver het ‘verouderingspak’. Het ervaren van de beperkingen van het oudere lichaam was voor de studenten een indrukwekkende ervaring.

Whitepaper: Health and retirement

Whitepaper: Health and retirement

Het Aegon Center for Longevity and Retirement (ACLR) en Leyden Academy ontwikkelen een serie van vier whitepapers met als doel het vraagstuk van pensionering breder te trekken dan het traditionele financiële perspectief. Na de eerste editie Why do we retire?, verschijnt vandaag de tweede whitepaper getiteld Health and retirement. Hierin verkennen onderzoekers David van Bodegom en Frank Schalkwijk van Leyden Academy en Mike Mansfield, program director bij het ACLR, welke rol gezondheid speelt bij een succesvolle voorbereiding op en invulling van de pensionering.

Uit onderzoeken van het ACLR en Leyden Academy blijkt dat gezondheid een belangrijke factor is bij het succesvol met pensioen gaan. Het kan dromen mogelijk maken maar ook plannen dwarsbomen. Veel verouderingskwalen zoals hart- en vaatziekten en diabetes type 2 openbaren zich op hoge leeftijd, maar zijn een gevolg van een jarenlange ongezonde leefstijl tijdens het werkende leven. De auteurs doen dan ook een beroep op werkgevers, beleidsmakers en architecten om werkomgevingen te creëren die mensen verleiden om gezondere keuzes te maken. Ook de pensionering zelf kan een ‘teachable moment’ zijn voor mensen om na te denken over hun gezondheid en hun leefstijl positief te veranderen.

Whitepaper serie ‘Broadening the view on retirement’
Het ACLR heeft de onderzoekers van Leyden Academy uitgenodigd om mee te denken over pensionering vanuit verschillende wetenschappelijke invalshoeken en zo Aegon te inspireren om het publieke debat over pensioenen breder te trekken dan het gebruikelijke economische perspectief. De eerste whitepaper Why do we retire? (december 2018) onderzoekt de diverse wensen en ambities die mensen hebben voor hun pensionering. De whitepaper die vandaag verscheen, verkent de invalshoek van Health and retirement. In de twee whitepapers die nog volgen, verbreden we het blikveld op pensionering verder vanuit het perspectief van levenstevredenheid en de beeldvorming over pensioen en gepensioneerden.

Radio-interview: hoe haal je gezond de 100?

Radio-interview: hoe haal je gezond de 100?

Op 1 januari 2019 telde Nederland 2.189 honderdplussers, zo maakte het Centraal Bureau voor de Statistiek vandaag bekend. Het aantal eeuwelingen stagneert maar zal de komende jaren naar verwachting verder toenemen. Aanleiding voor het programma Gijs 2.0 op NPO Radio 2 om te bellen met David van Bodegom van Leyden Academy. Hoe kun je gezond de honderd halen?

Het sterke geslacht
Opvallend is dat 85 procent van de Nederlandse honderdplussers vrouw is. Die zijn dan ook het sterke geslacht in de evolutie, aldus Van Bodegom: vrouwen hebben zowel biologisch als cultureel een streepje voor. Al wordt het verschil in levensverwachting wel kleiner, onder meer omdat meer vrouwen zijn gaan roken.

Genen en leefstijl
Het goede nieuws is dat je zelf veel invloed hebt op hoe je gezond een hoge leeftijd bereikt. Volgens Van Bodegom wordt of je gezond oud wordt voor een kwart bepaald door je genen en maar liefst voor driekwart door je leefstijl. Veel verouderingskwalen, zoals hart- en vaatziekten en diabetes type 2, zijn te voorkomen of vertragen door aanpassingen in je leefstijl. Bekijk voor meer achtergronden en tips de pagina Ontpillen.

U kunt het radio-interview met David van Bodegom hier terugluisteren.

Start-up Plus: ruim baan voor ondernemende vijftigplussers

Start-up Plus: ruim baan voor ondernemende vijftigplussers

John Pemberton was vijfenvijftig jaar oud toen hij Coca Cola op de markt bracht. Colonel Sanders was vijfenzestig toen hij fastfoodketen KFC begon. Hun succes staat niet op zichzelf: uit onderzoek blijkt dat vijftigplussers die een eigen bedrijf beginnen, twee- tot driemaal succesvoller zijn dan dertigers. Toch zijn vrijwel alle start-up programma’s gericht op jongere ondernemers. Leyden Academy introduceert het programma Start-up Plus, om vijftigplussers die dromen van een eigen bedrijf verder te helpen. Je bent immers nooit te oud om te ondernemen.

Van idee naar start-up
Start-up Plus is een persoonlijk, op maat gemaakt leertraject waar vijftigplussers de basis leren om hun ondernemingsidee om te zetten in een start-up. Circa honderd aspirant-ondernemers kunnen aan dit kosteloze programma deelnemen. Na de kick-off bijeenkomst op 15 oktober 2019 doorlopen de deelnemers acht intensieve weken van online leren en coaching. Onderwerpen die aan bod komen zijn onder meer klantbehoeften en -wensen, verdienmodellen, marketing en prototyping. Op 12 december 2019 pitchen de deelnemers hun idee bij een deskundige jury. De meest kansrijke start-up wordt beloond met een geldprijs van maar liefst 10.000 euro voor het verder opzetten van het eigen bedrijf.

Tweede carrière als ondernemer
Veel mensen lopen rond met het idee om ooit nog voor zichzelf te beginnen, tijdens of na hun pensionering, maar kunnen een zetje gebruiken om dit daadwerkelijk te doen. Leyden Academy ziet veel ambitie en passie bij vijftigplussers en hoopt dat Start-up Plus bijdraagt aan het ontsluiten van dit ondernemend potentieel. Projectleider dr. Jolanda Lindenberg: “Bij het woord ‘start-up’ denken mensen meestal aan jonge mensen die vanuit hun studentenkamer, tussen de pizzadozen hun bedrijf beginnen. Terwijl ook vijftigplussers bruisen van de ideeën en onderzoek bovendien uitwijst dat zij met hun ervaring, expertise en netwerk een grotere kans van slagen hebben. We zouden hen niet alleen meer kansen moeten bieden op de arbeidsmarkt, maar ook kunnen ondersteunen bij het opzetten van een eigen bedrijf.”

Start-up Plus wordt mede mogelijk gemaakt door het Europese consortium EIT Health. Kijk voor meer informatie op de website: www.startupplus.eu.

Zomervisite: zinvolle ontmoetingen in de ouderenzorg

Zomervisite: zinvolle ontmoetingen in de ouderenzorg

Voor het derde jaar op rij brengen Leyden Academy on Vitality and Ageing en Jo Visser fonds jongeren op een laagdrempelige manier met ouderen en hun woon- en leefwereld in contact. Onder de noemer Zomervisite worden 16- tot 25-jarigen uitgenodigd om samen met ouderen uit een zorgorganisatie in de zomermaanden juli en augustus iets gezellig te ondernemen. Dat kan variëren van wandelen en een ijsje eten tot muziek luisteren of een spelletje spelen.

Meer ouderen, minder verzorgenden
Dat het aantal ouderen ieder jaar toeneemt, en dus ook in zorgorganisaties, is geen verrassing. Helaas blijft het aantal jongeren dat uiteindelijk voor een loopbaan in de ouderenzorg kiest achter. Met Zomervisite willen we jongeren uitdagen om met een frisse blik te kijken naar ouderenzorg en zo hun beeldvorming positiever kleuren. Deelnemende zorgorganisaties zijn Roomburgh in Leiden, Topaz in Leiden en Voorschoten, Activite in Sassenheim, Roelofarendsveen en Nieuwveen, DSV-verzorgd leven in Rijnsburg en Katwijk, Groot Hoogwaak in Noordwijk en ZonnehuisGroep in Vlaardingen. Jongeren kunnen zich tot aanmelden door een mail te sturen naar zomervisite@leydenacademy.nl.

Klein gebaar, groot plezier
De sleutel ligt in ontmoetingen tussen jong en oud: want in persoonlijk, gelijkwaardig contact ontstaat waardering en worden beelden bijgesteld. Zowel de jongeren als de ouderen ervaren deze ontmoetingen als zeer waardevol. Wat de jongeren, naast een vrijwilligersvergoeding van 7,50 euro per uur, terugkrijgen van de ouderen was enthousiasme en waardering. Zo blijkt uit de reactie van Rosemarijn, die deelnam aan Zomervisite in 2018: “Mevrouw H. wilde mij graag het beste koffie- en gebakplekje laten zien én proeven. Ze vertelt me dat ze dat ze hier vroeger altijd naar toe ging. We zoeken een lekker taartje uit en zoeken een plekje op. ‘Ja soms moet je jezelf wel eens kietelen, anders lach je niet!’, zegt mevrouw H.” De ouderen vinden het op hun beurt fijn om met jonge mensen in gesprek te gaan en iets te ondernemen. Ook de zorgorganisaties zijn enthousiast en waarderen de gezelligheid en reuring die de jongeren met zich meebrengen.

Feiten en fabels over cholesterol in tweeluik Radar Extra

Feiten en fabels over cholesterol in tweeluik Radar Extra

Op 13 en 20 mei 2019 ging consumentenprogramma Radar Extra in een tweeluik op zoek naar feiten en fabels over cholesterolverlagers en hoe een verandering in leefstijl de cholesterolwaarden kan beïnvloeden. Steeds meer mensen krijgen van hun dokter te horen dat hun cholesterol te hoog is. We weten dat dat een probleem is, maar waarom is dat eigenlijk? Ruim twee miljoen Nederlanders gebruiken cholesterolverlagende medicijnen. Helpen die wel? En zijn er alternatieven voor deze medicatie?

Presentatrice Antoinette Hertsenberg sprak onder meer met artsen, leefstijlwetenschappers en patiënten. Ze bracht ook een bezoek aan Leyden Academy en sprak met David van Bodegom over gezond oud worden door het aanpassen van je leefstijl en door te ‘ontpillen’. David nam Antoinette mee naar de Vitality Club in Leiden-Noord, waar dagelijks tientallen 50-plussers met elkaar in de buitenlucht sporten.

De uitzending leverde ons naast veel positieve reacties ook veel vragen op van mensen die zelf een Vitality Club in hun wijk willen opstarten. Daarom organiseren we op dinsdag 11 juni 2019 een gratis cursusdag in Leiden. Tijdens deze dag kunt u ervaren hoe een Vitality Club werkt en begeleiden we u bij het opstarten van een beweegclub in uw wijk. Wilt u zich aanmelden of heeft u vragen? Neem dan contact op met Paul van de Vijver via e-mail of telefonisch: 071-5240960.

Bekijk hier de uitzending van 20 mei 2019 (Cholesterol: zelf aan de slag’) of beluister het radio-interview met David van Bodegom op NPO Radio 1.  Lees hier ook de aflevering van Ontpillen over hoog cholesterol.

Dansen en aanraken als medicijn

Dansen en aanraken als medicijn

Op maandag 20 mei 2019 organiseerde Melman Producties in samenwerking met Leyden Academy en het Jo Visser fonds een actieve dans- en beweegmiddag rondom vernieuwende communicatievormen in de (ouderen)zorg. Tijdens deze middag in de Stadsgehoorzaal in Leiden stonden workshops en informatie rondom de dansprogramma’s van Dance for Health en HuidHonger centraal. Ook was er een paneldiscussie ‘Brains in beweging’ met Joris Slaets (Leyden Academy), Ageeth Ouwehand (Beweging 3.0), Ronnie van Diemen (IGJ), studenten RVWO® en docenten uit zorg en onderwijs. Tot slot riep bijzonder hoogleraar Jet Bussemaker (LUMC-Campus Den Haag) de circa 150 aanwezigen uit zorg, welzijn, onderwijs en de culturele sector op om zich te richten op meer liefdevolle en persoonsgerichte zorg. Niet alleen zal dat het werkplezier van de professionals vergroten, maar ook het leefplezier van bewoners.

Na deze geslaagde eerste editie is het de bedoeling om het programma in meer steden te organiseren met lokale zorgorganisaties, onderwijsinstellingen en de gemeente. Zodat de waarde van aanraking uiteindelijk in heel Nederland een vanzelfsprekend onderdeel wordt van de opleiding en de praktijk van zorg en welzijn.

Klik hier voor het artikel ‘Dansen en aanraken als medicijn’ van Annemarie de Jong dat op woensdag 22 mei jl. in het Leidsch Dagblad verscheen.