Incompany leergang

Bent u met uw zorgorganisatie bezig met het ontwikkelen van een langetermijnvisie? Wilt u met uw hoger management een cultuurverandering bewerkstelligen, en bouwen aan een gemeenschappelijke basis en taal? Misschien is dan een incompany leergang iets voor u. In overleg met u stellen we een compact programma samen dat aansluit bij uw organisatiedoelen en waarin we beproefde colleges en werkvormen benutten vanuit onze executive leergang. Wij bieden u inspiratie, de laatste wetenschappelijke inzichten en handvatten om in de praktijk mee aan de slag te gaan.

“Interessante inhoud, prettige sprekers, pakkende voorbeelden, goede combinatie van theoretische onderbouwing en praktijk.” – deelnemer Laverhof

In november 2021 verzorgden we voor het eerst een incompany-variant van de executive leergang. Voor zorgorganisatie Laverhof in Noord-Brabant ontwikkelden we een op maat gemaakt tweedaags programma voor circa dertig bestuurders, managers en teamleiders, dat inhoudelijk aansloot op hun nieuwe meerjarenstrategie. De leergang bood een afwisselende mix van lezingen, oefeningen, discussie en reflectie op de praktijk van Laverhof, en is uitstekend geëvalueerd.

Heeft u interesse in een incompany leergang voor uw organisatie? Neem voor meer informatie contact op met Ellen Plasmeijer.

Executive leergang (virtueel) uit de startblokken

Executive leergang (virtueel) uit de startblokken

Op donderdag 13 en vrijdag 14 januari jl. is de twaalfde leergang van start gegaan van de executive leergang Goed leven, goede zorg voor ouderen voor bestuurders in de (ouderen)zorg. Uit oogpunt van de coronabeperkingen is de groep dit jaar iets compacter gehouden, met veertien in plaats van twintig deelnemers. Ook werd besloten om dit eerste collegeblok, waarin de wetenschap achter veroudering centraal stond, online te organiseren.

Betekenisvolle bijdrage
Opvallend dit jaar is dat ongeveer de helft van de deelnemers recent een overstap maakte van het (internationale) bedrijfsleven naar de ouderenzorg. Een bewuste keuze, omdat zij hun werk te commercieel en zakelijk vonden. Zij kiezen voor leiderschap in de ouderenzorg omdat zij graag een betekenisvolle bijdrage willen leveren aan de samenleving. Velen zien de executive leergang hierbij als een ideale opleiding om snel ingewerkt te raken in de (ouderen)zorg. Dit gold ook voor bestuurder Shequita Kalloe, zij nam deel aan de leergang in 2021 en zei hierover: “Dit is mijn eerste functie binnen de ouderenzorg. Ik was nadrukkelijk op zoek naar onderbouwde kennis over wat goede zorg aan ouderen vraagt en hoe de toekomst van de ouderenzorg eruit ziet. Het sterke aan deze leergang vind ik dan ook de theoretische opzet en de sterk inhoudelijke focus. De leergang levert kennis op die je niet makkelijk langs andere wegen tot je krijgt. De thema’s die worden behandeld zijn relevant en bieden de beloofde verdieping.” (klik hier voor meer ervaringen van alumni)

Veroudering als ziekte?
In dit eerste collegeblok over gerontologie kwamen sprekers aan het woord als prof. dr. David van Bodegom, dr. Jolanda Lindenberg, prof. dr. Fanny Janssen (NIDI) en social designer Joost van Wijmen. Hoogleraar Andrea Maier deelde vanuit Singapore haar kennis over veroudering. Ze is ervan overtuigd dat veroudering is tegen te gaan met leefstijlinterventies, supplementen en medicijnen. Het klinkt aantrekkelijk om jong en gezond te blijven (“Doe mij maar zo’n pil”, zei een van de deelnemers), maar het leidde ook tot een boeiende discussie over de maakbaarheid van de mens, en de vraag of een gezond en lang leven een doel op zich is. Want wie wil er 140 worden? Wat ga je met al die jaren doen? Ten slotte kwam de vraag op of we ouderen dan niet allemaal tot patiënt maken.

Leven met laaggeletterdheid
De 75-jarige Theo Warmenhoven (op de foto in gesprek met prof. dr. Tineke Abma) is taalambassadeur bij Stichting ABC, en deelde zijn ervaringen met laaggeletterdheid. Hij vertelde indringend hoe ingewikkeld het leven is als je basisvaardigheden zoals lezen, schrijven en schrijven onvoldoende beheerst. Over hoeveel stress hij in zijn leven heeft ervaren, hoe hij mensen om de tuin leidde, en hoe moeilijk hij het vindt om steeds weer hulp van zijn dochter te vragen. Maar Theo is ook trots: dat hij veertig jaar heeft gewerkt zonder financiële steun van de overheid, dat hij de discipline heeft om elke dag te sporten, en dat nota bene prinses Laurentien hem een voorbeeld noemde.

Seksualiteit bij ouderen
Ook de sociaal-maatschappelijke positie van ouderen kwam uitgebreid aan bod. Dr. Elena Bendien besprak de beeldvorming van seksualiteit bij ouderen: in onze samenleving worden ouderen voorgesteld als post- of aseksuele wezens. Seksualiteit bij ouderen wordt gezien als iets zeldzaams en vreemds. Er is zelfs een term voor: ageist erotofobie. En heteroseksualiteit is nog steeds de norm, daardoor is er nog weinig aandacht voor andere seksuele oriëntaties. De deelnemers gingen in discussie over de (on)wenselijkheid van beleid, de Roze loper, en morele dilemma’s in de zorg voor mensen met dementie.

Het volgende collegeblok is op 10 en 11 februari a.s. en behandelt de nieuwste inzichten van de ouderengeneeskunde. Kijk voor meer informatie over de executive leergang op de cursuspagina en klik hier voor het programma van 2022.

Rudi Westendorp: “Denen houden zich aan de afspraken”

Rudi Westendorp: “Denen houden zich aan de afspraken”

Hoe werkt de zorg in Denemarken, wat kost het en hoe heeft het Deense zorgsysteem de ‘stresstest’ van de COVID-pandemie doorstaan, vergeleken met Nederland? Rudi Westendorp, hoogleraar Ouderengeneeskunde aan de Universiteit van Kopenhagen, ging er op vrijdag 15 oktober jl. over in gesprek met de cursisten en alumni van de executive leergang Goed leven, goede zorg voor ouderen. Lees ook een verslag van deze lezing op de website van Zorgvisie.

In de Faculty Club van Universiteit Leiden waren circa dertig bestuurders en beleidsverantwoordelijken uit de (ouderen)zorg verzameld. De jaarlijkse studiereis naar Scandinavië kon door de coronamaatregelen geen doorgang vinden, daarom werd professor Westendorp gevraagd om de Nederlandse zorg in internationaal perspectief te plaatsen. De oud-directeur van Leyden Academy, sinds 2015 werkzaam en woonachtig in Kopenhagen, maakte meteen duidelijk dat de Deense zorg bijzonder efficiënt is georganiseerd: hij toonde zijn persoonlijke pasje, dat hem overal toegang geeft tot zorg en dat zorgverleners alle informatie over hem verstrekt die nodig (en toegestaan) is.

Zorg om van te dromen
In de aansturing is de Deense gezondheidszorg al even efficiënt ingericht. Het land is opgedeeld in vijf regio’s met één directeur erboven, met doorzettingsmacht. Er is één centraal aangestuurde GGD. De langdurige zorg is belegd bij de 96 gemeentes die veel vrijheid krijgen om, transparant en met inachtneming van kwaliteitseisen, invulling te geven aan de opdracht ‘gij zult goed voor uw inwoners zorgen’. Heel logisch, vindt Westendorp, ook voor Nederland: “In Rotterdam heb je wat anders nodig dan in Oost-Groningen”. De zorgkosten liggen in Denemarken lager (ca. 12% van het BBP tegen ruim 14% in Nederland) en de bevolking vaart er wel bij: Denen geven hun leven gemiddeld een 8 en dit rapportcijfer loopt op naarmate de mensen ouder worden. Westendorp: “Dit is eigenlijk de zorg waar we in Nederland van dromen… maar die we hier nooit zullen krijgen.”

Corona als stresstest
Je kunt de kwaliteit van een zorgsysteem ook afmeten aan de mate waarin het schokbestendig is. Westendorp noemt de COVID-pandemie als ‘stresstest’. En ook hier komt Denemarken volgens hem beter uit de bus. De IC’s konden de toeloop goed aan en er is geen uitgestelde zorg om in te halen. Ook is er in Denemarken geen oversterfte geweest; buurland Noorwegen noteert zelfs ondersterfte, omdat ook influenza er door de coronamaatregelen nauwelijks voet aan de grond kreeg. Hoe komt het dat ‘oudemensenziekte’ COVID in Nederland zoveel meer slachtoffers heeft geëist? Met die vraag zette Westendorp, zelf lid van het Deense Outbreak Management Team, de aanwezigen aan het werk.

Afspraak is afspraak
Vanuit de discussies aan de tafels werden er diverse oorzaken geopperd. Zijn de Denen misschien gezonder dan wij? Welnee, zegt Westendorp, “ze roken en drinken als ketters”. Komt het omdat het land dunner bevolkt is? Onzin: een op de drie Denen woont in Kopenhagen, een stedelijk gebied met 2 miljoen mensen. De hoogleraar hielp de zaal uiteindelijk uit de spanning: het zit hem vooral in de discipline om zich aan maatregelen te houden. Maak je geen illusies, ook in Denemarken was er veel verhit debat. Maar als 80% van de Denen het eens is over de juiste weg, dan is dat het besluit, en schaart ook de overige 20% zich erachter. Westendorp: “Nederlanders denken vaak: ‘dat maak ik zelf wel uit’. Denen houden zich aan de afspraken, en wee je gebeente als je hiervan afwijkt. Er zijn dus geen uitvoeringsproblemen.”

‘We before me’
Dit is ook de voornaamste reden voor Westendorp’s vaststelling dat we die “gedroomde” Deense zorg in Nederland nooit zullen krijgen. Afspraak is afspraak en we before me, dat zit nu eenmaal in de Deense volksaard ingebakken en niet in de onze. Denen droegen massaal mondkapjes omdat je er niet aan moet denken een ander te besmetten. Nederlanders droegen de maskers met tegenzin, en dan vooral om zichzelf te beschermen. Het ontlokt Westendorp de uitspraak dat “elk land de COVID-epidemie krijgt als uiting van de cultuur die er heerst”. Toch is er hoop, want beide landen delen volgens de hoogleraar de collectieve wil om gezondheidszorg goed te regelen, en elkaar te helpen in tijden van rampspoed en ellende. “We willen in essentie hetzelfde, alleen zijn we in Nederland in de uitvoering de weg kwijtgeraakt. Waarom die marktwerking en versnippering, waarom organiseren we het niet als een publieke zaak?”, vraagt Westendorp zich af. Om positief af te sluiten: “We kunnen dit opnieuw opbouwen en de overheid van onderaf ter verantwoording roepen.”

Prof. dr. Rudi Westendorp is sinds 2015 hoogleraar Medicine of Old Age aan de Universiteit van Kopenhagen. Voorheen was hij hoogleraar Ouderengeneeskunde in het LUMC en oprichter en directeur van Leyden Academy on Vitality and Ageing. Hij schreef onder meer de bestsellers Oud worden zonder het te zijn (2014) en samen met prof. dr. David van Bodegom Oud worden in de praktijk (2015).

De volgende editie van de executive leergang Goed leven, goede zorg voor ouderen gaat op 13 januari 2022 van start. Er zijn nog enkele plaatsen beschikbaar. Kijk voor het programma en inschrijving op de cursus website.

Inschrijving geopend voor executive leergang Goed leven, goede zorg voor ouderen

Inschrijving geopend voor executive leergang Goed leven, goede zorg voor ouderen

Op 13 januari 2022 gaat de twaalfde editie van start van de executive leergang Goed leven, goede zorg voor ouderen, een jaarlijkse opleiding voor inhoudelijk gedreven bestuurders en directeuren die kennis willen nemen van, en willen reflecteren op de meest actuele inzichten over goede zorg voor ouderen. Inmiddels zijn de cursusdata vastgesteld en is de inschrijving geopend.

Editie 2021 kleinschaliger van opzet
Door de coronamaatregelen was de editie van 2021 kleinschaliger van opzet, met twaalf deelnemers in plaats van de gebruikelijke groep van twintig. Ook vonden de eerste collegeblokken noodgedwongen online plaats. Volgens deelnemer Shequita Kalloe, bestuurder bij Argos Zorggroep, kwam er toch een goede uitwisseling tot stand binnen de groep cursisten en met de docenten: “Ook digitaal was sprake van goede onderlinge interactie. Zeker het regelmatig opsplitsen in kleinere groepen droeg hieraan bij.” Wel was het fijn om de laatste colleges in Leiden te kunnen volgen: “Toen bleek wel weer hoe waardevol het is om fysiek bij elkaar te komen. De informele gesprekken tijdens de koffiemomenten en lunch leveren erg veel op, naast de meer natuurlijke interacties tijdens de colleges.” De studiereis naar Zweden is ook uitgesteld en vindt, als de coronamaatregelen het toelaten, plaats in oktober.

Toekomst van de ouderenzorg
De volgende editie van de executive leergang start op donderdag 13 en vrijdag 14 januari a.s. Er is een gevarieerd programma samengesteld waarin we antwoorden zoeken op vragen als: hoe ziet goede zorg voor ouderen eruit, nu en in de toekomst? Hoe navigeert u als bestuurder tussen diverse, soms tegenstrijdige belangen en verwachtingen? Hoe formuleert u uw visie en beleid in een voortdurend veranderende context? Welke waarden geven u houvast, wat geeft u bezieling in uw werk? De leergang biedt inspirerende colleges, volop ruimte voor bespiegeling en discussie en bijzondere ontmoetingen met ouderen. Ook voor ervaren bestuurders die een overstap maken naar de ouderenzorg, kan de leergang uitkomst bieden. Zo werkt Shequita Kalloe al meer dan twintig jaar binnen de gezondheidszorg, maar is zij pas recent als bestuurder actief in ouderenzorg: “Ik was nadrukkelijk op zoek naar onderbouwde kennis over wat goede zorg aan ouderen vraagt en hoe de toekomst van de ouderenzorg eruit ziet. Het sterke aan deze leergang vind ik dan ook de theoretische opzet en de sterk inhoudelijke focus. De leergang levert kennis op die je niet makkelijk langs andere wegen tot je krijgt. De thema’s die worden behandeld zijn relevant en bieden de beloofde verdieping.”

Bent u geïnteresseerd in de executive leergang die in januari 2022 van start gaat? Kijk voor meer informatie en inschrijving op de cursuspagina.

Executive leergang: over de organisatie van de ouderenzorg

Executive leergang: over de organisatie van de ouderenzorg

In de afgelopen week stond het derde collegeblok van onze executive leergang Goed leven, goede zorg voor ouderen in het teken van de organisatie van de ouderenzorg. Is het huidige stelsel toekomstbestendig? Hoe kan er in de zorg meer rekening worden gehouden met de individuele wensen en verlangens van cliënten en bewoners? Hoe ziet goede kwaliteit van zorg eruit, thuis en in het verpleeghuis?

Het online collegeblok omvatte onder meer een openhartige bijdrage van Jet Bussemaker, hoogleraar LUMC en voorzitter Raad voor Volksgezondheid en Samenleving, over de afstemming tussen de informele en formele zorg: “Ik was nog maar acht weken minister af toen ik fulltime mantelzorger werd.”

Patrick Jeurissen, hoogleraar Betaalbaarheid van zorg aan het Radboudumc, sprak over de houdbaarheid van de ouderenzorg in internationaal perspectief, waarna Tineke Abma het recente gezamenlijke working paper ‘Houdbare ouderenzorg – Ervaringen en lessen uit andere landen’ toelichtte.

Emeritus hoogleraar Jenny Gierveld, zelf inmiddels 82 jaar oud, gaf een college over eenzaamheid. Naast vele onderzoeksresultaten bracht ze haar ervaringen in zoals de ‘sociaal konvooi’-gedachte: het belang van het vergaren en behouden van vrienden gedurende het leven, zodat je later niet eenzaam hoeft te zijn.

Job Kievit, emeritus hoogleraar medische besliskunde, deelde zijn rijke kennis en ervaring over wat passende zorg is, en hoogleraar Anne Stiggelbout (LUMC) vertelde over shared decision-making. Bestuurder Ronald Schmidt (Cordaan) bracht een mooi gesprek op gang over de kwaliteit van zorg, en hoe om te gaan met toezichthouders. Ondernemer Jan Willem Stellingwerf nam de deelnemers ten slotte mee in de filosofie van franchiseformule De Herbergier.

De deelnemers, een twaalftal bestuurders vanuit de ouderenzorg en aanverwante sectoren, waardeerden de dagen met kwalificaties als “stof tot nadenken”, “afwisselend” en “persoonlijk geraakt”.

Het volgende collegeblok in mei heeft als thema ‘de laatste fase van het leven’. Kijk voor meer informatie over de executive leergang op de cursuspagina.

Elfde editie executive leergang van start

Elfde editie executive leergang van start

Deze week is de elfde editie van start gegaan van onze executive leergang Goed leven, goede zorg voor ouderen. Het eerste collegeblok, over de nieuwste inzichten van de ouderengeneeskunde, vond vanwege de coronarestricties digitaal plaats. Ook hebben we dit jaar gekozen voor een kleinere opzet van de leergang, met slechts twaalf deelnemers, onder wie bestuurders uit de ouderenzorg en senior management vanuit o.a. de IGJ, het ministerie van VWS en een huisartsencoöperatie.

De centrale vraag in dit eerste blok was: ‘Hoe bieden we goede zorg aan oudere patiënten, zonder over- of onder te behandelen, met het oog op genezing en herstel van de kwaliteit van leven?’ Terugkerend thema was de interdisciplinaire afstemming tussen ziekenhuis, eerstelijn en verpleeghuizen. En niet te vergeten de rol van mantelzorgers en ouderen zelf als partners. De opening werd verzorgd door ons ‘gezicht’ Margaretha (88, zie foto) die aanstekelijk vertelde over het plezier dat zij heeft in haar leven. Ook de deelnemers gaven aan dat leef- en werkplezier steeds meer centraal staan in de zorg.

Met dank aan de inspirerende sprekers: prof. dr. Wilco Achterberg (Ouderengeneeskunde, LUMC), dr. Simon Mooijaart (Gerontologie en Geriatrie, LUMC), prof. dr. Bianca Buurman (Acute Ouderenzorg, Amsterdam UMC en voorzitter V&VN), prof. dr. Jacobijn Gussekloo (Eerstelijnsgeneeskunde, LUMC) , dr. Jolanda Lindenberg (themaleider Verbonden, Leyden Academy), dr. Sven Schiemanck (Revalidatiegeneeskunde, LUMC) en dr. Monica van Eijk (Ouderengeneeskunde, Haaglanden Medisch Centrum en Geriatrische revalidatie, LUMC).

Kijk hier voor meer informatie over de executive leergang Goed leven, goede zorg voor ouderen.

Inschrijving geopend voor executive leergang Goed leven, goede zorg voor ouderen

Inschrijving geopend voor executive leergang Goed leven, goede zorg voor ouderen

Op 14 januari 2021 gaat de elfde editie van start van de executive leergang Goed leven, goede zorg voor ouderen, een succesvolle opleiding voor inhoudelijk gedreven bestuurders en directeuren die kennis willen nemen van, en willen reflecteren op de meest actuele inzichten over goede zorg voor ouderen.

Bijzondere editie door corona
De editie van 2020 kreeg door de corona-uitbraak een bijzonder karakter. Zo is de leergang in twee delen opgesplitst: enkele collegeblokken vonden nog begin dit jaar plaats, de overige zijn doorgeschoven tot na de zomer. De studiereis naar Zweden die in mei gepland stond, is naar 2021 uitgesteld. Tussentijds zijn er Zoom-overleggen gepland waarin de deelnemers ervaringen konden uitwisselen over de impact van corona op de ouderenzorg. Cursiste Saskia Danen, eigenaar van de Dementie Academie, vertelt: “We hadden elkaar nog maar twee blokken gezien, toen corona roet in het eten gooide. Toch hebben we in de tussentijd contact gehouden en zijn we af en toe bij elkaar te rade gegaan. Ook hebben we een moreel beraad gehouden rondom de dilemma’s in coronatijd en via Zoom ervaringen uitgewisseld, en daarbij ook filosofische en ethische aspecten meegenomen.” Armand Lagrouw, regiomanager bij Surplus, vult aan: “Veel waardering voor de Leyden Academy, hoe zij in een ingewikkelde corona context zijn omgegaan met de cursus en de cursisten. Ondanks de verbrokkeling van de leergang die onvermijdelijk was, blijf ik de leergang zeker aanbevelen.”

Het unieke karakter van de leergang in 2020 komt ook tot uiting in de groepsfoto, gemaakt door kunstenares Janine Schrijver. Waar de cursisten normaal gesproken dicht opeen voor het groepsportret poseren, is de fysieke afstand nu treffend door hoepels verbeeld.

Kleinschalige setting in 2021
De volgende editie van de executive leergang start op donderdag 14 januari a.s. We hebben een gevarieerd programma samengesteld waarin we antwoorden zoeken op vragen als: hoe ziet goede zorg voor ouderen eruit, nu en in de toekomst? Hoe navigeert u als bestuurder tussen diverse, soms tegenstrijdige belangen en verwachtingen? Hoe formuleert u uw visie en beleid in een voortdurend veranderende context? Welke waarden geven u houvast, wat geeft u bezieling in uw werk? De leergang biedt colleges van topdocenten, volop ruimte voor bespiegeling en discussie en bijzondere ontmoetingen met ouderen. Waar we normaal gesproken ruimte bieden aan 20 deelnemers, kiezen we voor de komende executive leergang voor een iets kleinschaliger, ‘corona proof’ setting.

Bent u geïnteresseerd in de executive leergang die in januari 2021 van start gaat? Kijk voor meer informatie en inschrijving op de cursus website.

Jet Bussemaker over “zorg met een ziel”

Jet Bussemaker over “zorg met een ziel”

“Onze zorg is heel goed als je het internationaal vergelijkt, maar het mist een ziel. We zijn de mens uit het oog verloren.” Jet Bussemaker, voorzitter van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving en hoogleraar aan Universiteit Leiden en het LUMC, sprak vandaag in onze executive leergang Veroudering en Gezondheidszorg over “zorg met een ziel”. Hoe komen we tot een ander zorgbegrip, waarin de mens meer centraal staat? En wat kan hierin de bijdrage zijn van kunst en cultuur? “Kunst, en ook sport, kunnen wat losmaken. Om een keer uit die rol te komen van verzorgd worden en kwetsbaar zijn. Om je te kunnen uiten en andere manieren te ontdekken om contact te maken.”

Hoe ziet goede zorg eruit vanuit het perspectief van ouderen zelf? Deze vraag staat vandaag en morgen centraal in het derde collegeblok van de executive leergang. Met naast Jet Bussemaker o.a. Tineke Abma over hoe we ouderen beter kunnen betrekken bij zorg en beleid, Job Kievit over de vraag waar de grenzen liggen van medisch handelen en Ronald Schmidt, bestuurder van Cordaan, over het laveren tussen de eigen visie op kwaliteit van zorg en die van toezichthouders. Dat goede zorg ook betekent: naar elkaar omkijken en elkaar helpen, komt tot uiting in burgerinitiatieven als de Laakse Lente van het Haagse echtpaar Leo en Netty Olffers en de Stadsdorpen in Amsterdam.

Lees hier meer informatie over de executive leergang en over ons onderzoek naar de waarde van kunst en cultuur in de langdurige zorg

Start 11e editie executive leergang Veroudering en Gezondheidszorg

Start 11e editie executive leergang Veroudering en Gezondheidszorg

Vandaag is een nieuwe editie van de executive leergang Veroudering en Gezondheidszorg van start gegaan. De groep van twintig deelnemers, bestaande uit bestuurders en managers vanuit diverse organisaties in de (ouderen)zorg, verdiept zich de komende maanden in vijf collegeblokken in alle facetten van goede zorg voor oudere mensen. De studiereis in mei leidt dit jaar naar Stockholm, Zweden. In het eerste collegeblok op donderdag 9 en vrijdag 10 januari staat het verouderingsproces centraal. Wat is veroudering eigenlijk? Waarom leven we steeds langer, en welke factoren zijn van invloed op onze levensverwachting?

Coming out op je 68ste
Naast wetenschappelijke bijdragen van onder meer David van Bodegom, Fanny Janssen (NIDI) en Diana van Heemst (LUMC) krijgt tijdens elk collegeblok ook een ervaringsdeskundige het podium. Directeur van Leyden Academy Tineke Abma ging vandaag samen met de cursisten in gesprek met Leny Wiggers (86), een kleurrijke en avontuurlijke dame: “Mijn moeder was een feministe, zij ging haar eigen gang. Een voorbeeld voor mij”. Leny had op haar 68ste haar ‘coming out’, toen ze op fietsvakantie in Nieuw-Zeeland de liefde van haar leven ontmoette. Haar nichtje Tara Fallaux maakte er een indrukwekkende korte documentaire over, Over the Rainbow. Leny is er trots op en ziet het als een “statement voor tolerantie over seksuele diversiteit”.

Meer informatie over het programma van de executive leergang vindt u hier.

EL alumnibijeenkomst cultuursensitieve zorg: “In het Wereldhuis is altijd wel wat te vieren”

EL alumnibijeenkomst cultuursensitieve zorg: “In het Wereldhuis is altijd wel wat te vieren”

Hoe ziet een goede oude dag eruit voor iemand die niet in Nederland is geboren? Hoe kunnen we in zorg en welzijn optimaal inspelen op hun wensen en behoeften? Interessante en relevante vragen, want Nederland wordt steeds diverser en dit geldt ook voor onze ouderen. Op maandag 7 oktober jl. gingen we erover in gesprek tijdens de jaarlijkse alumnibijeenkomst van de executive leergang Veroudering en Gezondheidszorg.

Scheer groepen niet over één kam
Jolanda Lindenberg en Nina Conkova van Leyden Academy zetten eerst uiteen wat (inter)nationaal wetenschappelijk onderzoek ons leert over oudere migranten. Wat weten we over goede zorg voor deze mensen en hoe kijken zij naar het ouder worden in Nederland? Lindenberg en Conkova vertelden onder meer over hun eigen onderzoek naar het welbevinden van ouderen met een niet-Nederlandse achtergrond en de uitkomsten van acht focusgroepen in 2018 met ouderen met een Nederlands-Indische en Molukse, Europese, Surinaamse, Antilliaanse, Turkse en Marokkaanse achtergrond. Een belangrijke conclusie is dat ‘dé oudere migrant’ niet bestaat: er zijn grote verschillen in de beleving van het ouder worden tussen, en zeker ook binnen deze groepen. Verschillen die niet zomaar te verklaren zijn door de etnische achtergrond. De aanbeveling van Lindenberg en Conkova: scheer groepen oudere migranten niet over één kam en kies in plaats daarvan voor een cultuursensitieve, persoonsgerichte benadering. Zoals die onder meer in de verpleeghuiszorg wordt toegepast in het experiment Leefplezierplan voor de zorg.

Eenheid in verscheidenheid
Na de theorie, was het aan Jan Kees Metz om de vertaalslag naar de praktijk te maken. Metz is als directeur bij Zorggroep Elde Maasduinen onder meer verantwoordelijk voor het Wereldhuis (voorheen Şefkat) in Boxtel waarover NRC Handelsblad onlangs berichtte. Deze video geeft ook een goed beeld van het Wereldhuis, dat in 1972 is opgericht voor paters en zusters die veelal vanuit missiewerk over de hele wereld “terugkeerden als vreemden in hun eigen land”. Vanuit die oorsprong is de filosofie ontstaan van ‘eenheid in verscheidenheid’, met ruimte voor ieders levensgewoonten en religieuze beleving. Het Wereldhuis is in de huidige vorm in 2017 opgericht en biedt een thuis aan 124 mensen, met onder meer afdelingen voor bewoners uit de voormalige koloniën en mensen met een migratieachtergrond uit bijvoorbeeld Turkije, Marokko en Irak. De samenstelling van het huis wordt weerspiegeld in het team, bestaande uit verpleegkundigen en verzorgenden met diverse culturele achtergronden. “Er zijn geen tolken meer nodig”, aldus Metz. Het team is hecht en zeer gemotiveerd, het personeelsverloop is laag.

Vrij bewegen binnen leefcirkels
Hoewel het Wereldhuis afdelingen heeft die specifiek op bepaalde doelgroepen zijn gericht, worden bewoners gestimuleerd om elkaar te ontmoeten. Zo doet iedereen gezellig mee met de tai chi en er is altijd wel wat te vieren, of het nu Suikerfeest, Lichtjesfeest of Carnaval is. Binnen persoonlijke ‘leefcirkels’, begrensd door slimme technologie, kan elke bewoner zich vrij bewegen binnen en buiten het Wereldhuis. Dit geeft een leuke dynamiek en soms ook bijzondere contacten, zoals tussen Algerijnse bewoners en oudere missiezusters, die Frans met elkaar spreken. Jan Kees Metz vertelde ook eerlijk over de knelpunten. Zo was het in het begin een uitdaging om voldoende aanwas te krijgen, om zo de business case rond te krijgen. Ook kost de intake van nieuwe bewoners van Marokkaanse en Turkse afkomst relatief veel tijd: het vergt vaak meerdere afspraken, dagjes meelopen en sfeer proeven, voordat de familie moeder of vader aan de zorg van het Wereldhuis toevertrouwt. Ze hebben vaak ook langer met deze stap gewacht. Metz: “Deze mensen komen eigenlijk altijd te laat binnen”.

Na afloop van de presentaties en tijdens de afsluitende borrel was er alle ruimte om met elkaar over het onderwerp van gedachten te wisselen.

De volgende editie van de executive leergang gaat van start op 9 januari 2020. Voor meer informatie en inschrijving kunt u hier terecht.