David van Bodegom benoemd tot bijzonder hoogleraar Vitaliteit

David van Bodegom benoemd tot bijzonder hoogleraar Vitaliteit

Leiden, 2 september 2020 – Per 1 september 2020 is dr. David van Bodegom benoemd tot bijzonder hoogleraar ‘Vitaliteit in een verouderende populatie’ aan het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), afdeling Public Health en Eerstelijnsgeneeskunde (PHEG). Het betreft een nieuwe bijzondere leerstoel die is ingesteld namens kennisinstituut Leyden Academy on Vitality and Ageing.

Loopbaan
David van Bodegom (1978) is opgeleid als arts en historicus en werkt sinds 2009 als verouderingswetenschapper bij Leyden Academy, waar hij leiding geeft aan de activiteiten binnen het speerpunt Vitaal. Hij is tevens universitair docent bij de afdeling PHEG van het LUMC en begeleidt verschillende promovendi. Van Bodegom promoveerde in 2011 aan de Universiteit Leiden op veldonderzoek dat hij verrichtte op het platteland van Ghana. Hij onderzocht er hoe mensen verouderen in een heel andere omgeving, en ontdekte dat veel ouderdomsziekten en -kwalen veel minder voorkwamen. De arts heeft het tot zijn missie gemaakt om zijn bevindingen bij de Ghanese bevolking te vertalen naar interventies voor onze moderne omgeving. Hij heeft de spreekkamer verlaten in de overtuiging dat de sleutel tot gezonde veroudering ligt in de publieke omgeving.

Veel gezondheidswinst te halen
Van Bodegom zegt over zijn benoeming: “Het is een groot voorrecht om vanuit deze positie een bijdrage te kunnen leveren om Nederlanders te helpen gezonder en plezieriger oud te worden. Hier is echt nog heel veel winst te halen.” Hij verheugt zich op de hechtere samenwerking met collega-wetenschappers vanuit diverse disciplines in Leiden en de Campus Den Haag. Hij zal zelf ook college geven over vitaal oud worden aan jonge artsen en aan andere opleidingen.

De kracht van peer coaching
In het kader van de bijzondere leerstoel zal Van Bodegom onderzoek doen naar twee thema’s in relatie tot vitaal ouder worden. Allereerst het fenomeen ‘peer coaching’. Van Bodegom richtte samen met zijn collega’s bij Leyden Academy de Vitality Club op, beweeggroepen van oudere wijkbewoners die doordeweeks ’s ochtends samen bewegen. Bijzonder is dat deze groepen door ouderen zelf worden geleid; er zijn geen professionals bij betrokken. Uit onderzoek blijkt dat deze groepen heel succesvol zijn, deelnemers komen voor hun gezondheid maar blijven terugkomen voor de gezelligheid. Van Bodegom wil onderzoeken of peer coaching ook elders gezondheidswinst kan opleveren, bijvoorbeeld voor mensen met beginnende suikerziekte om samen de ziekte om te keren.

Invloed van de omgeving
Een tweede thema waar Van Bodegom zich in de komende jaren op wil richten, is de invloed van de omgeving op gezond gedrag. Veel van onze dagelijkse beslissingen worden ingegeven door onze omgeving. We worden in onze dagelijkse woon- en werkomgeving voortdurend verleid om teveel, te vet en te zoet te eten en inactief te zijn. In plaats van met veel moeite steeds ‘nee’ te zeggen tegen ongezonde verleidingen, kan het slimmer zijn om deze te verstoppen en juist gezonde verleidingen te introduceren. Van Bodegom wil onderzoeken hoe onze dagelijkse omgeving ingezet kan worden om mensen te helpen gezonder oud te worden.

Kennis toegankelijk maken
Naast onderzoek doen en onderwijs geven, is het voor Leyden Academy juist ook belangrijk dat de opgedane kennis en inzichten hun weg vinden naar een groot publiek. Naast publicaties in vaktijdschriften wordt dan ook veel tijd en aandacht besteed aan interviews voor kranten, radio en televisie, toegankelijke boeken, cursussen en publiekslezingen.

Heeft u vragen of wilt u meer weten, neem dan contact op met Niels Bartels, manager communicatie, tel. (06) 3461 4817 of via e-mail.

Virtueel op expeditie met de dokter en de archeoloog

Virtueel op expeditie met de dokter en de archeoloog

Universiteit Leiden heeft een serie digitale gastlessen gepubliceerd om scholieren in de klas kennis te laten maken met de wetenschap. In de aflevering ‘De dokter en de archeoloog: ga mee op expeditie en verruim je perspectief!’ gaat arts en verouderingswetenschapper David van Bodegom (‘de dokter’) in gesprek met Miguel John Versluys, hoogleraar Klassieke en Mediterrane Archeologie (‘de archeoloog’). Ze brengen onder meer samen een bezoek aan het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden.

Of je nu met dokter David mee gaat op expeditie naar het platteland van hedendaags Ghana, of met archeoloog Miguel terug gaat naar het Palmyra van de derde eeuw na Christus: een breder perspectief kan ons helpen om de uitdagingen van vandaag beter te begrijpen en op te lossen.

De digitale gastlessen zijn ontwikkeld door het interfacultair centrum voor lerarenopleiding, onderwijsontwikkeling en nascholing (ICLON) en het Centre for Innovation van Universiteit Leiden, en zijn gericht op de bovenbouw van het vwo. In video’s van 10 minuten worden wetenschappelijke vraagstukken over maatschappelijk relevante thema’s behandeld, aangevuld met activerende opdrachten en werkvormen in de bijgeleverde docenthandleiding. In totaal beslaan de digitale gastlessen 1 lesuur. Een overzicht van de gastlessen van Universiteit Leiden vindt u hier.

U kunt de video van de dokter en de archeoloog bekijken op YouTube. De volledige digitale gastles, inclusief docenthandleiding met activerende opdrachten, is kosteloos beschikbaar voor docenten via dit aanvraagformulier.

Hoge levensverwachting in Japan: hoe doen ze dat toch?

Hoge levensverwachting in Japan: hoe doen ze dat toch?

Inwoners van Japan hebben de hoogste levensverwachting ter wereld. Vrouwen worden er gemiddeld vier jaar ouder dan in Nederland. Wat is hun geheim voor een lang en gezond leven? Lees deze week in magazine Margriet het artikel ‘Hoe doen ze dat toch?’, met medewerking van arts en verouderingswetenschapper David van Bodegom.

Journaliste Marte van Santen zet in het artikel zeven tips op een rij, waaronder ‘laat wat ruimte over in je maag’ (hara hachi bu), oftewel: eet tot je tachtig procent vol zit. Zo dwing je je lichaam om de aanwezige energie zo efficiënt mogelijk te gebruiken.

Magazine Margriet ligt nu in de kiosk. Het artikel over de levensverwachting in Japan is ook te lezen als pdf-bestand.

David van Bodegom op Radio 1 over weerbaarheid tegen corona

David van Bodegom op Radio 1 over weerbaarheid tegen corona

Hoe kwetsbaar zijn onze ouderen nu echt? Is het wel terecht om iedereen boven de 65 jaar over één kam te scheren? Arts en verouderingswetenschapper David van Bodegom van Leyden Academy vindt dat we er meer over in gesprek moeten met ouderen zelf, en dat er meer aandacht uit moet gaan naar het helpen van mensen om vitaal en weerbaar te blijven. Dit zei hij gistermiddag in de uitzending bij Stax&Toine op NPO Radio 1.

Kleine gezonde stapjes
Live vanaf zijn vakantieadres in Groningen ging David in gesprek met Dionne Stax over het manifest van  Leyden Academy over oudere mensen in coronatijd. Eén van de aanbevelingen is om onze omgeving zo in te richten dat mensen gezondere keuzes maken, en zo weerbaarder worden. David: “Er waart al decennia een epidemie van welvaartsziekten in ons land. Als er een ziekte is waaraan je binnen een paar weken kunt overlijden, dan komen we in de actiemodus. Dat is indrukwekkend om te zien. Maar als er duizenden mensen doodgaan door voorkoombare ziekten, zoals veel gevallen van ouderdomssuiker en hart- en vaatziekten, dan ligt dat toch verder weg en zie je dat er veel minder bereidheid is om in actie te komen.” Volgens David moeten we mensen niet betuttelen, maar helpen om kleine gezonde stapjes te zetten die optellen tot een groot effect. Ook de overheid kan hierbij helpen, kijk bijvoorbeeld naar de maatregelen die nu worden voorgesteld in Groot-Brittannië, zoals een verbod op reclame voor snacks vóór 21.00 uur en geen stunt-acties met ongezonde producten.

‘Beste beslissing ooit’
Mensen kunnen zelf ook veel doen om vitaal en weerbaar te blijven. Zoals doordeweeks ’s ochtends samen bewegen in de Vitality Club, een initiatief van Leyden Academy dat inmiddels door heel Nederland navolging vindt. Reporter Roos Oosterbaan van Radio 1 nam een kijkje bij de Vitality Club Stevenshof in Leiden, waar achttien deelnemers samen sportten in de buitenlucht, netjes op anderhalve meter. De deelnemers vertelden dat ze meedoen voor hun conditie, maar zeker ook voor de gezelligheid: “het wordt een beetje familie”. Een vrouwelijke deelnemer noemt het meedoen aan de Vitality Club zelfs “m’n beste beslissing ooit”. Na het overlijden van haar echtgenoot had ze geestelijke problemen, “maar dan kom je hier en dan krijg je die warmte”. Ze doet elke dag mee.

Powerliften
Zorg dat je fit blijft, is ten slotte een boodschap die ook de 73-jarige wereldkampioen powerliften Ina Koolhaas in de studio van harte ondersteunt: “Lieve oudere mensen, laat je niet zomaar kwetsbaar noemen.”

U kunt het radio-interview met David van Bodegom en Ina Koolhaas en de reportage vanuit Vitality Club Stevenshof hier terugluisteren.

Vitality Club erkend als beweeginterventie

Vitality Club erkend als beweeginterventie

In de Vitality Club sporten oudere buurtgenoten samen in de buitenlucht. Ze coachen elkaar; er zijn geen professionals bij betrokken. Dit blijkt een effectieve en duurzame interventie, zo vinden ook het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en haar partners. Sinds vandaag is de Vitality Club als erkende beweeginterventie opgenomen op Loketgezondleven.nl. Professionals vinden hier doelmatige interventies voor gezondheidsbevordering en preventie in hun (lokale) praktijk.

Over de Vitality Club
De Vitality Club is een beweeginterventie voor en door senioren. Deelnemers sporten op doordeweekse dagen samen buiten, waarbij de trainingen worden verzorgd door ‘peer coaches’, mensen uit de eigen groep die vrijwillig als trainer fungeren. Deelnemers komen als ze zin hebben, ze zitten nergens aan vast. Door het inzetten van peer coaches blijkt de interventie laagdrempelig en duurzaam. Sinds de start in 2016 zijn er inmiddels 17 Vitality Clubs actief in Nederland. Onderzoek van Leyden Academy onder de deelnemers toonde in 2018 aan dat hun conditie verbetert en dat zij zich ook mentaal sterker voelen.

Belangrijke erkenning
De Vitality Club is de eerste interventie volledig gedragen door peer coaching, die door het RIVM als ‘goed onderbouwd’ is betiteld. Een belangrijke erkenning, vindt arts en verouderingswetenschapper David van Bodegom van Leyden Academy: “Veel mensen vinden het moeilijk om elke dag voldoende te bewegen. Met ‘peer coaching’ blijkt dit wel te lukken: deelnemers motiveren elkaar om het vol te houden. We horen vaak dat mensen bij de Vitality Club komen voor hun gezondheid, maar blijven terugkomen voor de gezelligheid. De erkenning van het RIVM is een steun in de rug. Hopelijk draagt dit eraan bij dat straks in elke wijk in Nederland groepen senioren samen de dag beginnen met een work-out.”

De Vitality Club is een initiatief van Leyden Academy on Vitality and Ageing, mede mogelijk gemaakt door gemeente Leiden, FondsNutsOhra, Stichting Dioraphte en Stichting Hofje Codde en Van Beresteyn. Meer informatie is te vinden op Onderzoek van Leyden Academy. De organisatie helpt mensen graag om een eigen Vitality Club in hun wijk op te zetten en samen te starten met sporten.

In geval van vragen kunt u contact opnemen met Niels Bartels, manager communicatie (tel. 06 3461 4817 / e-mail) of met Paul van de Vijver, onderzoeker (tel. 06 2551 2979 / e-mail).

Manifest Leyden Academy: Ouderen en corona – vier lessen en kansen

Manifest Leyden Academy: Ouderen en corona – vier lessen en kansen

Onze missie is het verbeteren van de kwaliteit van leven van oudere mensen. Die staat sinds het uitbreken van de corona-pandemie ernstig onder druk. Ouderen vormen de belangrijkste risicogroep en de maatregelen om het virus in te dammen, grijpen diep in op het (sociale) leven van ons allen en van senioren in het bijzonder. De waardigheid van ouderen in al hun diversiteit, en de zorg voor kwetsbare ouderen in verpleeghuizen vragen meer dan ooit om onze aandacht.

De crisis legt pijnpunten en misvattingen bloot in de wijze waarop wij als samenleving, en zeker als beleidsmakers, kijken naar ouderen en hun positie in en bijdrage aan de maatschappij. Die zijn niet nieuw maar worden nu, onder hoogspanning, verder uitvergroot. We kunnen hier lessen uit trekken, en vooral ook de kansen benutten die deze periode ons aanreikt:

1. Er wordt veel over ouderen gesproken. Maar waar is hun eigen perspectief, bijvoorbeeld bij het bepalen van de coronamaatregelen? Neem de stem van ouderen serieus en betrek hen actiever bij het ontwikkelen van beleid en maatregelen, die tenslotte vooral henzelf (be)treffen. Waardeer hun kennis en ervaring en bouw met hen aan een duurzaam, gelijkwaardig partnerschap. Schat ook de ouderenzorg op waarde: niet omdat het economisch rendabel is, maar omdat deze zorg bijdraagt aan de waardigheid van ouderen en een goede laatste levensfase.

2. Ook in deze tijd hebben we de neiging om oudere mensen in hokjes in te delen, zoals ‘kwetsbaar’ of ‘eigenwijs’. Dit doet geen recht aan de grote diversiteit onder ouderen en het beperkt mensen in hun vrijheid en mogelijkheden. Deel ouderen niet langer in hokjes in en zie en waardeer ieder mens als een uniek individu, met eigen kracht en kwetsbaarheid. Laten we de bijzondere solidariteit van deze coronatijd vasthouden en ons best doen om ons meer in elkaar te verdiepen, beter naar elkaar te luisteren en niet te snel te oordelen.

3. Op latere leeftijd hechten mensen vooral veel waarde aan betekenisvolle relaties, en juist die zijn door de coronamaatregelen doorkruist. Geef zorgmedewerkers ruimte voor maatwerk, geef hen het vertrouwen om dilemma’s rondom behoeften en verlangens af te wegen. Ook in crisistijd geldt dat de medische behoeften en persoonlijke verlangens van verpleeghuisbewoners twee verschillende dingen zijn die in balans moeten worden benaderd. En dat betekenisvolle relaties onmisbaar zijn voor hun kwaliteit van leven.

4. Ongezonde mensen worden onevenredig hard door de crisis getroffen. Dat is niet hun eigen schuld, maar te wijten aan hoe we onze samenleving hebben ingericht. Pas de omgeving zo aan dat deze uitnodigt tot een gezondere leefstijl. We hebben bewezen dat we bereid en in staat zijn om winkels, kantoren, het openbaar vervoer en de publieke ruimte in korte tijd om te bouwen om de corona-epidemie het hoofd te bieden. We kunnen eenzelfde krachtsinspanning leveren om de stille epidemie van welvaartsziekten aan te pakken.

Laten we de handen ineenslaan om alle Nederlanders te helpen vitaler, betekenisvoller en in verbondenheid oud te worden, met oog voor de grote kansenongelijkheid die corona ook weer zichtbaar maakt. Laten we hoop putten uit de ongekende creativiteit en solidariteit die aan de oppervlakte zijn gekomen.

We zien een geweldige bereidheid om iets voor elkaar te betekenen: een vruchtbare basis om met elkaar onze samenleving vitaler, veerkrachtiger en inclusiever te maken. De kansen liggen er: dit is het moment om ze te grijpen.

Lees hier ons complete manifest Ouderen en corona, vier lessen en kansen.

David van Bodegom: Help mensen om vitaler en weerbaarder te worden

“Een crisis kan ons veel leren en als de nood hoog is, zijn we tot veel in staat. Er was een watersnoodramp nodig om de Deltawerken op te richten. Welke lessen gaan we leren uit de coronacrisis? Het lijkt logisch om direct te wijzen op het belang van vitaliteit voor overleving van het coronavirus. Wekenlang lazen we dat vooral mensen met overgewicht op de Intensive Care belandden. Toch is de belangrijkste les voor mij niet dat we meer aandacht voor een gezonde leefstijl moeten hebben.

De belangrijkste les die ik uit deze uitzonderlijke periode haal, is dat we als samenleving in staat blijken om in korte tijd grote veranderingen door te voeren en bereid zijn om gezamenlijke offers te brengen om levens te redden. Alle scholen gingen dicht, mensen werken massaal thuis, veel mensen verliezen hun baan of een deel van hun inkomsten. We gaan niet meer naar het café, restaurant, festival, museum of theater. Het gaat immers om mensenlevens.

Dat we dit soort ingrijpende veranderingen kunnen doorvoeren, kan ons helpen met een andere epidemie die in Nederland rondwaart, een epidemie die zich geruislozer voltrekt, maar minstens zo dodelijk is: de epidemie van welvaartsziekten. Meer dan de helft van de Nederlanders heeft overgewicht, meer dan een miljoen mensen heeft diabetes type 2, elke dag sterven er in Nederland meer dan honderd mensen aan hart- en vaatziekten. Toch wachten wij niet iedere dag in spanning op deze cijfers van het RIVM.

Dokters en beleidsmakers hebben lang gedacht dat de oplossing van deze epidemie van welvaartsziekten bij de mensen zelf lag. Zij moesten simpelweg hun leefstijl aanpassen, we hoefden ze alleen maar even uit te leggen hoe. Maar alle campagnes en folders ten spijt, is de epidemie alleen maar erger geworden. In de jaren ’80 was één op de drie Nederlanders te dik, nu is dat al de helft en in 2040 naar verwachting twee van de drie. Dat komt omdat veel van de keuzes die mensen iedere dag maken geen bewuste keuzes zijn, maar keuzes die worden ingegeven en gestuurd door hun omgeving. En de huidige omgeving verleidt ons iedere dag overal tot ongezonde keuzes. Het open buffet van kroketten, kaascroissants en saucijzenbroodjes op de stations, de snoepautomaten in de aula, de frituur in de kantines op het werk en bij de sportvereniging. Bovendien worden we de hele dag uitgenodigd om te zitten en ons zo min mogelijk in te spannen. Gemak dient de mens!

De epidemie van welvaartsziekten woedt ironisch genoeg vooral in de minder welvarende wijken. Hier vind je de meeste patatzaken en fastfood restaurants. Mensen met gezondheidsproblemen zijn extra vatbaar voor het virus. En mensen met een kleine portemonnee hebben minder mogelijkheden om fit en in beweging te blijven. Zij hebben het geld niet om dure fitnessapparaten aan te schaffen, noch de ruimte om die ergens neer te zetten. Zij wonen vaak in stedelijke gebieden die minder uitnodigen tot lange wandelingen dan als je nabij lommerrijke parken en natuurgebieden woont. Zij piekeren over hun gezondheid, over de kinderen thuis, over hoe ze de eindjes aan elkaar kunnen knopen, en liggen daar wakker van. Zoals Wim (72) het verwoordde: ‘Arme mensen worden nu harder gepakt”. Ook op het gebied van vitaliteit discrimineert corona.

Wat dat betreft is de epidemie van welvaartsziekten niet anders dan de epidemieën uit vroeger tijden. Ook cholera, tyfus en tuberculose waren ziekten van mensen uit de lagere sociaaleconomische klasse. Dat kwam door de slechte hygiëne in de overvolle steden en huizen. Het waren niet de dokters die deze epidemieën oplosten, maar de mensen die de riolering aanlegden, de drinkwatervoorziening en het openbaar onderwijs organiseerden. Ook de corona-uitbraak zal niet worden beteugeld door de indrukwekkende apparaten op de IC. Ook deze epidemie zal vooral worden ingedamd door handen wassen, hygiëne en afstand houden.

Wat kunnen we leren van de coronacrisis om deze stille epidemie van welvaartsziekten te boven te komen? Hoe zien de nieuwe Deltawerken eruit? We kunnen obesitas, diabetes type 2 en hart- en vaatziekten op dezelfde manier bestrijden als eerdere epidemieën, namelijk door ons land te verbouwen. Daarvoor is een majeure inspanning nodig, want de hele omgeving moet op de schop. Kantines moeten een ander aanbod krijgen, restaurants moeten hun menu’s aanpassen, winkels passen hun aanbod en prijzen aan. In alle gebouwen moeten de routebordjes naar de trap wijzen en niet naar de lift. Of beter nog: verstop de lift achter een grijze betonnen muur, zoals we nu de (nood)trap aan het zicht onttrekken. Bedrijven moeten aantrekkelijke lunchroutes uitzetten waarlangs medewerkers kunnen lunchwandelen. Wijken en steden moeten voorrang geven aan voetgangers en fietsers en de auto verder uit het straatbeeld terugdringen. En ga zo maar door.

Voor de één klinkt het als een utopie: niet realistisch! Voor de ander eerder een dystopie: betutteling! Maar een crisis kan dingen die vroeger abnormaal leken, opeens normaal maken. We hebben zo’n massale verbouwing de afgelopen weken van dichtbij meegemaakt. Het kán dus! Winkels krijgen plexiglas schotten, belijning op de vloeren, en overal staan mensen klaar in hesjes om winkelwagens te ontsmetten en de bezoekersstromen te coördineren. Corona heeft ons laten zien dat het mogelijk is om rigoureus in te grijpen, als het op te lossen probleem maar urgent en tastbaar genoeg is.

Bovendien: alles went. Zo vinden we het tegenwoordig heel normaal dat er strenge regels zijn voor de keuken van een restaurant. Hierin staat tot in detail voorgeschreven tot hoe hoog de keuken betegeld moet zijn en welke protocollen er voor gekoelde producten moeten worden gevolgd om te voorkomen dat je salmonella krijgt als je ergens een kippetje besteld. Dat leek ooit ook betutteling. Het zou net zo normaal moeten worden dat er regels zijn voor restaurants zodat je van de maaltijd niet alleen de volgende dag geen salmonella-infectie oploopt, maar ook over twintig jaar geen hartinfarct.

Ook voor kantines, aula’s en sportverenigingen kunnen regels een omgeving waarborgen waarin kinderen opgroeien zonder overgewicht. Beperken we daarmee de individuele keuzevrijheid? Misschien. Maar op dit moment is één op de zes kinderen in Nederland te dik. De meeste van deze kinderen zullen daar de rest van hun leven last van houden. Dat lijkt me een beetje betutteling wel waard.

De coronacrisis vraagt veel van ons allemaal. Maar gelukkig zal uiteindelijk alles weer normaal zijn. Kinderen spelen straks weer op het schoolplein met vriendjes en vriendinnetjes en wij sluiten weer aan in de file naar ons werk. De economie trekt aan en we gaan weer op vakantie. We zitten weer op terrasjes, in cafés en in restaurants. Maar laten we het normale leven niet direct omarmen en terugvallen in onze oude patronen. Dat we onze omgeving zo snel kunnen ombouwen, biedt perspectief. Wat we nodig hebben zijn nieuwe Deltawerken, niet tegen het wassende water maar tegen de sluimerende epidemie van welvaartsziekten. Dit is het uitgelezen moment om de omgeving die ons ziek, vatbaar en vroeg oud maakt, aan te pakken.”

dr. David van Bodegom is senior onderzoeker bij Leyden Academy en leidt de activiteiten binnen het speerpunt VitaalDeze tekst maakt onderdeel uit van ons manifest Ouderen en corona – vier lessen en kansen uit mei 2020.

Waarom vrouwen beter bestand zijn tegen epidemieën

Waarom vrouwen beter bestand zijn tegen epidemieën

Zo’n twee op de drie dodelijke slachtoffers van het coronavirus is man. Hoe komt het dat vrouwen rampen en epidemieën vaker overleven, en wereldwijd langer leven dan mannen? De Volkskrant pluisde het uit en raadpleegde daarbij arts en verouderingswetenschapper David van Bodegom van Leyden Academy: “Op vrijwel elke leeftijd zijn vrouwen betere overlevers dan mannen, mogelijk al voor de geboorte.”

Het artikel verscheen op zaterdag 18 april 2020. U kunt het lezen op de website van de Volkskrant.

Hoe houd je je goede voornemens vol?

Hoe houd je je goede voornemens vol?

Veel mensen beginnen het nieuwe jaar met goede voornemens. Bijvoorbeeld om vaker te sporten, minder te snacken en te drinken. Toch blijkt het vaak lastig om die voornemens lang vol te houden. Naar aanleiding van het boek 10 jaar cadeau dat David van Bodegom schreef samen met Rudi Westendorp, werd hij op vrijdagmiddag 17 januari jl. uitgenodigd om bij 5 Uur Live op RTL4 te vertellen hoe je gezonde gewoontes wél kunt volhouden.

In gesprek met Daphne Bunskoek en Gallyon van Vessem benadrukte David dat het niet je eigen schuld is, als het niet lukt om je leefstijl duurzaam te veranderen. Het is de schuld van je omgeving, die je voortdurend verleidt tot ongezond gedrag. De kunst is dus om je omgeving naar je hand te zetten en te zorgen voor een gezonde dagelijkse routine. In het boek worden hiertoe de vier V’s geïntroduceerd: verwijder of vervang ongezonde prikkels, dus zet die pot met chocolate chip cookies uit het zicht of vul de pot met snoeptomaatjes. In de openbare ruimte kun je verleidingen beter vermijden (loop een blokje om) of je voorbereiden (maak b.v. een tuttig boodschappenlijstje en ga niet met trek naar de supermarkt).

U kunt het gesprek met David hier terugkijken (vanaf 33:00).

Boek 10 jaar cadeau – Een nieuwe aanpak om langer gezond te leven

Op 27 november 2019 verscheen bij uitgeverij Atlas Contact het boek ‘10 jaar cadeau. Een nieuwe aanpak om langer gezond te leven’. Verouderingsartsen David van Bodegom (Leyden Academy) en Rudi Westendorp (Universiteit van Kopenhagen) delen hierin hun belangrijkste inzichten over ouder worden, gezondheid en vitaliteit. Is het echt mogelijk om jezelf – of een ander – tien gezonde levensjaren cadeau te doen, zoals de titel van dit boek belooft? Ja, zeggen de auteurs, en de sleutel daartoe ligt in onze omgeving.

Naar een gezonde dagelijkse routine
In ’10 jaar cadeau’ komen diverse omgevingen uit het dagelijks leven aan bod, zoals de keuken, woonkamer, slaapkamer, supermarkt, het werk en de wijk. Verwacht geen opgeheven vingertjes; deze aanpak gaat uit van verleiden in plaats van verbieden. Door je te omringen met slimme verleidingen, kunnen gezonde keuzes ongemerkt onderdeel worden van je dagelijkse routine. Grote wijnglazen inwisselen voor kleine, de fietstassen inruilen voor een rugzak, een deel van je woon-werkverkeer met de fiets of zelfs lopend afleggen… al die kleine aanpassingen die zich steeds weer herhalen, tellen op tot een groot en duurzaam effect.

De vier V’s
Van Bodegom en Westendorp introduceren in het boek hun nieuwe aanpak die bestaat uit vier woorden die met een V beginnen. De eerste strategie is die van ‘verwijderen’: zet ongezonde prikkels uit het zicht. Bewaar koekjes dus niet in een glazen pot maar in een dichte trommel, en zet die niet op de salontafel maar in een keukenkastje. Zo kom je niet steeds in de verleiding er (nog) eentje te pakken. ‘Vervangen’ kan ook: wissel die koekjes om voor ongebrande nootjes. En leg op ooghoogte in de koelkast een schaaltje worteltjes waar normaal de slagroomsoesjes staan. In de openbare ruimte kun je moeilijker verleidingen verwijderen of vervangen, hier kun je beter ‘vermijden’: als je weet dat je bij de warme bakker altijd zwicht voor een kaascroissant, loop dan een blokje om. Of je ‘voorbereiden’: eet alvast een banaan en drink een flesje water voordat je naar die receptie gaat. Dan ben je wat beter bestand tegen de schalen bitterballen, wijn en bier.

“Al deze kleine duwtjes, nudges, bij elkaar zorgen uiteindelijk voor 10 gezonde jaren cadeau.” (Gezondheidsnet, 5 sterren)

“Door zelf kleine aanpassingen te maken, heb je al snel een aantal gezonde jaren gewonnen.” (NEMO Kennislink)

David vertelde op 17 januari 2020 over het boek bij 5 Uur Live op RTL4. Lees ook deze artikelen over 10 jaar cadeau in Leidsch Dagblad en Elegance.

10 jaar cadeau. Een nieuwe aanpak om langer gezond te leven van David van Bodegom en Rudi Westendorp is op 27 november 2019 verschenen bij uitgeverij Atlas Contact. De auteurs schreven eerder samen de bestseller Oud worden in de praktijk (2015), Van Bodegom schreef daarnaast Ontpillen (2018) en Het geheim van de schildpad (2019).