Boek 10 jaar cadeau – Een nieuwe aanpak om langer gezond te leven

Op 27 november 2019 verscheen bij uitgeverij Atlas Contact het boek ‘10 jaar cadeau. Een nieuwe aanpak om langer gezond te leven’. Verouderingsartsen David van Bodegom (Leyden Academy) en Rudi Westendorp (Universiteit van Kopenhagen) delen hierin hun belangrijkste inzichten over ouder worden, gezondheid en vitaliteit. Is het echt mogelijk om jezelf – of een ander – tien gezonde levensjaren cadeau te doen, zoals de titel van dit boek belooft? Ja, zeggen de auteurs, en de sleutel daartoe ligt in onze omgeving.

Naar een gezonde dagelijkse routine
In ’10 jaar cadeau’ komen diverse omgevingen uit het dagelijks leven aan bod, zoals de keuken, woonkamer, slaapkamer, supermarkt, het werk en de wijk. Verwacht geen opgeheven vingertjes; deze aanpak gaat uit van verleiden in plaats van verbieden. Door je te omringen met slimme verleidingen, kunnen gezonde keuzes ongemerkt onderdeel worden van je dagelijkse routine. Grote wijnglazen inwisselen voor kleine, de fietstassen inruilen voor een rugzak, een deel van je woon-werkverkeer met de fiets of zelfs lopend afleggen… al die kleine aanpassingen die zich steeds weer herhalen, tellen op tot een groot en duurzaam effect.

De vier V’s
Van Bodegom en Westendorp introduceren in het boek hun nieuwe aanpak die bestaat uit vier woorden die met een V beginnen. De eerste strategie is die van ‘verwijderen’: zet ongezonde prikkels uit het zicht. Bewaar koekjes dus niet in een glazen pot maar in een dichte trommel, en zet die niet op de salontafel maar in een keukenkastje. Zo kom je niet steeds in de verleiding er (nog) eentje te pakken. ‘Vervangen’ kan ook: wissel die koekjes om voor ongebrande nootjes. En leg op ooghoogte in de koelkast een schaaltje worteltjes waar normaal de slagroomsoesjes staan. In de openbare ruimte kun je moeilijker verleidingen verwijderen of vervangen, hier kun je beter ‘vermijden’: als je weet dat je bij de warme bakker altijd zwicht voor een kaascroissant, loop dan een blokje om. Of je ‘voorbereiden’: eet alvast een banaan en drink een flesje water voordat je naar die receptie gaat. Dan ben je wat beter bestand tegen de schalen bitterballen, wijn en bier.

“Al deze kleine duwtjes, nudges, bij elkaar zorgen uiteindelijk voor 10 gezonde jaren cadeau.” (Gezondheidsnet, 5 sterren)

“Door zelf kleine aanpassingen te maken, heb je al snel een aantal gezonde jaren gewonnen.” (NEMO Kennislink)

David vertelde op 17 januari 2020 over het boek bij 5 Uur Live op RTL4. Lees ook deze artikelen over 10 jaar cadeau in Leidsch Dagblad en Elegance.

10 jaar cadeau. Een nieuwe aanpak om langer gezond te leven van David van Bodegom en Rudi Westendorp is op 27 november 2019 verschenen bij uitgeverij Atlas Contact. De auteurs schreven eerder samen de bestseller Oud worden in de praktijk (2015), Van Bodegom schreef daarnaast Ontpillen (2018) en Het geheim van de schildpad (2019).

Tien jaar cadeau, nieuw boek David van Bodegom en Rudi Westendorp

Tien jaar cadeau, nieuw boek David van Bodegom en Rudi Westendorp

Op 27 november a.s. verschijnt bij uitgeverij Atlas Contact het nieuwste boek van David van Bodegom, arts en verouderingswetenschapper bij Leyden Academy. Samen met Rudi Westendorp, hoogleraar ouderengeneeskunde aan de Universiteit van Kopenhagen, presenteert hij ‘Tien jaar cadeau. Een nieuwe aanpak om langer gezond te leven’. De auteurs delen hierin hun belangrijkste inzichten over ouder worden, gezondheid en vitaliteit. Is het echt mogelijk om jezelf – of een ander – tien gezonde levensjaren cadeau te doen, zoals de titel van het boek suggereert? Ja, zeggen Van Bodegom en Westendorp. En de sleutel daartoe ligt in onze omgeving.

Pak de omgeving aan
Verwacht in ‘Tien jaar cadeau’ geen opgeheven vingertjes; deze benadering gaat uit van verleiden in plaats van verbieden. Van Bodegom: “Dertig jaar lang hebben we van onze dokters en Postbus 51-spotjes gehoord dat we meer moeten bewegen en niet te veel, te vet, te zoet of te zout mogen eten. Dit heeft niet bepaald geholpen: we zijn in Nederland alleen maar dikker geworden, we zijn zitkampioen van Europa en zuchten onder welvaartsziekten die vooral met pillen worden bestreden. Dit is niet onze schuld: het komt door onze moderne omgeving. Toen ik onderzoek deed op het platteland van Ghana heb ik gezien hoe gezond mensen oud kunnen worden, als ze niet voortdurend in de verleiding komen om te eten en te zitten. Maar als je zo’n fitte, slanke Ghanees in onze omgeving neerzet, wordt hij uiteindelijk ook dik. We moeten dus die omgeving aanpakken.”

Naar een gezonde routine
Door je te omringen met slimme verleidingen, kunnen gezonde keuzes ongemerkt onderdeel worden van je dagelijkse routine: in de keuken, de woonkamer, de slaapkamer, de supermarkt, het werk en de wijk. Al die kleine aanpassingen die zich steeds weer herhalen, tellen op tot een groot en duurzaam effect. Van Bodegom: “We denken weleens dat we dik worden van de dagen tussen Kerst en Nieuwjaar. Maar we worden dik van de dagen tussen Nieuwjaar en Kerst. We zouden moeten leven zoals het past bij de mens: scharrelen, de hele dag door in touw zijn, iets minder eten en goed slapen. Dan kunnen we er tien gezonde jaren bij winnen. En als we die gezonde routine op orde hebben, dan kan er tussendoor best eens een zak patat in of een luie zondagmiddag op de bank.”

De vier V’s
Van Bodegom en Westendorp introduceren in het boek hun nieuwe aanpak die bestaat uit vier woorden die met een V beginnen. De eerste strategie is die van ‘verwijderen’: zet ongezonde prikkels uit het zicht. Bewaar koekjes dus niet in een glazen pot maar in een dichte trommel, en zet die niet op de salontafel maar in een keukenkastje. Zo kom je niet steeds in de verleiding er (nog) eentje te pakken. ‘Vervangen’ kan ook: wissel die koekjes om voor ongebrande nootjes. En leg op ooghoogte in de koelkast een schaaltje worteltjes waar normaal de slagroomsoesjes staan. In de openbare ruimte kun je moeilijker verleidingen verwijderen of vervangen, hier kun je beter ‘vermijden’: als je weet dat je bij de warme bakker altijd zwicht voor een kaascroissant, loop dan een blokje om. Of je ‘voorbereiden’: eet alvast een banaan en drink een flesje water voordat je naar die receptie gaat. Dan ben je wat beter bestand tegen de schalen bitterballen, wijn en bier.

Tien jaar cadeau. Een nieuwe aanpak om langer gezond te leven van David van Bodegom en Rudi Westendorp verschijnt op 27 november 2019 bij uitgeverij Atlas Contact. U kunt het boek nu alvast reserveren bij uw lokale boekhandel of via Bol.com. De auteurs schreven eerder samen de bestseller Oud worden in de praktijk (2015), Van Bodegom schreef daarnaast Ontpillen (2018) en Het geheim van de schildpad (2019).

Meer dan 1.100 deelnemers van start met online cursus gezond ouder worden

Meer dan 1.100 deelnemers van start met online cursus gezond ouder worden

Op dinsdag 1 mei 2018 is de nieuwe online cursus Gezond ouder worden in 6 stappen. Laat uw omgeving het werk doen van start gegaan. Meer dan 1.100 cursisten uit heel Nederland hebben zich ingeschreven voor deze gratis cursus, waarin zij in zes stappen wetenschappelijke inzichten en praktische handvatten krijgen aangereikt voor een gezonder lang leven. De cursus is ontwikkeld door Leyden Academy in samenwerking met TU Delft en de Universiteit van Kopenhagen.

De komende zes weken wordt elke dinsdag een nieuwe module vrijgegeven met videocolleges, quizvragen en interactieve opdrachten. Deelnemers worden van harte uitgenodigd om in hun eigen omgeving op onderzoek uit te gaan en hun ervaringen en tips met elkaar te delen op het discussieplatform.

Kijk voor meer informatie op de cursuspagina.

Nieuwe gratis online cursus: Gezond ouder worden in 6 stappen

Nieuwe gratis online cursus: Gezond ouder worden in 6 stappen

Leiden, 27 februari 2018 – Veel verouderingsziekten, zoals hart- en vaatziekten en diabetes type 2, worden voor een groot deel door onze leefstijl veroorzaakt. Deze kwalen kunnen dus ook worden voorkomen of vertraagd, waarbij onze omgeving een doorslaggevende rol blijkt te spelen. Voor wie benieuwd is hoe dit zit en wat je er zelf aan kunt doen, is er de nieuwe gratis online cursus Gezond ouder worden in 6 stappen. Laat uw omgeving het werk doen. De cursus is ontwikkeld door Leyden Academy on Vitality and Ageing in samenwerking met TU Delft en de Universiteit van Kopenhagen, en gaat op dinsdag 1 mei 2018 van start. De Engelstalige versie Healthy Ageing in 6 Steps. Let your environment do the work is al door ruim 10.000 mensen uit 152 landen gevolgd.

Laat uw omgeving het werk doen
In onze moderne omgeving is het niet eenvoudig om een gezonde leefstijl vol te houden. Wij zijn geprogrammeerd om onze rust te pakken en iets meer te eten dan we direct nodig hebben en dat op te slaan voor momenten van schaarste. Heel verstandig op de savanne, maar minder handig in onze moderne omgeving van overvloed en overdaad. Niet zo gek dus dat we de constante verleidingen tot ongezonde keuzes maar moeilijk kunnen weerstaan. We kunnen onze oude genen niet zomaar aanpassen, maar onze directe omgeving wel: hierin ligt de sleutel tot vitaal ouder worden. In deze gratis online cursus leren deelnemers hoe zij door slimme aanpassingen thuis, op kantoor, op school en in de wijk gemakkelijker of zelfs onbewust gezondere keuzes kunnen maken.

Videocolleges en virtuele excursies
Cursisten krijgen in zes wekelijkse modules wetenschappelijke inzichten en handige tips aangereikt voor een gezonder lang leven, in de vorm van videocolleges van docenten als dr. David van Bodegom en professor Rudi Westendorp, virtuele excursies naar Ghana, Kopenhagen en Gent, interactieve opdrachten en quizvragen. De cursus volgt de volgende zes stappen:

  1. Oude genen in een nieuwe omgeving: deze mismatch is de voornaamste oorzaak van veel ouderdomsziektes en symptomen.
  2. De medische reflex en het alternatief: hoe gaan dokters om met ouderdomsziekten?
  3. Waarom diëten niet werken: creëer een omgeving die onbewust gezond gedrag stimuleert.
  4. Dagelijkse omgeving: kleine slimme veranderingen hebben grote invloed op onze gezondheid.
  5. In de wijk en in het woon-werkverkeer: op excursie naar steden met goede voorbeelden.
  6. Een nieuwe publieke gezondheid: de gevolgen voor beleidsmakers, werkgevers en andere professionals.

Klik hier voor meer informatie en inschrijving. Er is ook een trailer beschikbaar.

Online cursus Gezond ouder worden in 6 stappen

Online cursus Gezond ouder worden in 6 stappen

Op dinsdag 1 mei 2018 is een nieuwe online cursus van start gegaan: Gezond ouder worden in 6 stappen. Laat uw omgeving het werk doen. In deze gratis cursus krijgen deelnemers in zes wekelijkse modules wetenschappelijke inzichten en handige tips aangereikt voor een gezonder lang leven. De cursus biedt videocolleges van docenten als David van Bodegom, Lex van Delden en professor Rudi Westendorp, virtuele excursies naar Kopenhagen en Gent, interactieve opdrachten en quizvragen. Meer informatie over de inhoud vindt u hier.

De online cursus, ontwikkeld door Leyden Academy in samenwerking met TU Delft en de Universiteit van Kopenhagen, is gebaseerd op de succesvolle Engelstalige versie Healthy Ageing in 6 Steps. Let your environment do the work. Deze ‘massive open online course’ (MOOC) op leerplatform edX is sinds de lancering in december 2016 al door meer dan 13.000 mensen uit 152 landen gevolgd.

Startdatum: 1 mei 2018
Duur: 6 weken. De cursus blijft langer beschikbaar zodat u eenvoudig lessen kunt inhalen als u bijvoorbeeld op vakantie bent geweest
Studiebelasting: 2 tot 3 uur per week
Taal: Nederlands
Voorkennis: niet vereist
Kosten: gratis te volgen

NB: inschrijven voor deze cursus is niet meer mogelijk. U kunt nog wel de gratis Engelstalige cursus volgen, die is tot de zomer van 2019 beschikbaar. Of bestel het boek Oud worden in de praktijk, waarop deze cursus is gebaseerd.

 

Richtlijnen voor schildklierproblemen bij ouderen achterhaald

Richtlijnen voor schildklierproblemen bij ouderen achterhaald

Glasgow, Schotland/Leiden, Nederland/Bern, Zwitserland/Cork, Ierland/Kopenhagen, Denemarken, 3 april 2017 – Oudere mensen met licht verminderde schildklierwerking hebben geen baat bij behandeling met schildklierhormoon, zo blijkt uit een grote 5-jarige Europese studie. De behandeling zorgt er weliswaar voor dat het niveau van de schildklierhormonen normaliseert, maar heeft geen effect op de kwaliteit van leven en op klachten als traagheid, spierzwakte, hoge bloeddruk en gewichtstoename. De onderzoekers vinden daarom dat de huidige richtlijnen moeten worden aangepast. De resultaten van het onderzoek zijn vandaag gepubliceerd in wetenschappelijk tijdschrift The New England Journal of Medicine en gepresenteerd tijdens het congres van de Endocrine Society (ENDO 2017) in Orlando, V.S.

Bij ongeveer één op de tien 65-plussers werkt de schildklier iets trager dan normaal. Artsen schrijven dan regelmatig schildklierhormoon levothyroxine voor. Dat doen ze om eventuele klachten te behandelen van een trage schildklierwerking, zoals spierzwakte, traagheid, hoge bloeddruk en gewichtstoename. In Europa en de Verenigde Staten behoort levothyroxine tot de meest voorgeschreven medicijnen. Maar is deze medicatie wel zinvol bij ouderen met een licht verminderde schildklierwerking (zogenoemde subklinische hypothyreoïdie)? Daarover bestond nog geen overeenstemming.

Schildklierhormoon of placebo
De TRUST-studie, mede geinitieerd door Leyden Academy on Vitality and Ageing en geleid door de University of Glasgow, biedt nu uitsluitsel. De wetenschappers onderzochten 737 ouderen van gemiddeld 74 jaar met een licht verminderde schildklierwerking. Een derde van de deelnemers kwam uit Nederland. In Nederland werkten meer dan 300 huisartsen en ruim 20 huisartsenlaboratoria mee aan deze studie. De helft van de deelnemende ouderen kreeg tabletten met als werkzame stof levothyroxine voorgeschreven, de andere helft slikte een placebo. Vervolgens werden de oudere deelnemers minimaal een jaar gevolgd.

Geen enkel verschil
Bij de deelnemers die schildklierhormoon slikten, normaliseerde het niveau van de schildklierhormonen. “Maar voor klachten als traagheid, spierzwakte, gewichtstoename of hoge bloeddruk was er na een jaar behandeling geen enkel verschil tussen de twee groepen. Ook was er geen verschil in de kwaliteit van leven”, vertelt professor Jacobijn Gussekloo van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). “Wij pleiten daarom voor aanpassing van de richtlijnen”.
Op dit moment loopt vanuit het LUMC in samenwerking met Zwitserse onderzoekers een aanvullende studie naar de effecten van behandeling bij 80-plussers met licht verminderde schildklierwerking. “Er blijkt van alles anders te zijn bij de behandeling van oudste ouderen”, licht Gussekloo toe. “Daarom is het belangrijk om het effect van behandeling ook specifiek bij deze groep uit te zoeken.”

Over het TRUST project
Thyroid Hormone Replacement for Subclinical Hypo-Thyroidism Trial (TRUST) is een Europees onderzoeksproject. Experts op het gebied van veroudering, schildklierproblemen en hart- en vaatziekten onderzoeken de behandeling van oudere mensen met  licht verminderde schildklierwerking. Professor David Stott uit Schotland leidt het onderzoek, in samenwerking met Nederland (lead professor Jacobijn Gussekloo), Zwitserland (professor Nicolas Rodondi), Ierland (professor Patricia Kearney) en Denemarken (professor Rudi Westendorp, voorheen Leyden Academy on Vitality and Ageing). De studie is gefinancierd door de Europese Unie en de medicijnen zijn kosteloos beschikbaar gesteld door Merck KGaA. Bezoek voor meer informatie de TRUST-website.

Het artikel Thyroid Hormone Therapy for Older Adults with Subclinical Hypothyroidism door David Stott, Jacobijn Gussekloo, Nicolas Rodondi, Patricia Kearney, Rudi Westendorp et al. is op 3 april 2017 gepubliceerd in The New England Journal of Medicine.

Artikel PLOS ONE: effect zorgstage op beeld studenten over ouderen

Artikel PLOS ONE: effect zorgstage op beeld studenten over ouderen

Wat is het effect van een zorgstage op de beeldvorming over ouderen bij eerstejaars geneeskundestudenten? Onderzoekers van Leyden Academy on Vitality and Ageing, het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) en het Center for Healthy Aging van de Universiteit van Kopenhagen publiceerden erover op 20 januari 2017 in wetenschappelijk tijdschrift PLOS ONE. In het collegejaar 2012-2013 werden circa 250 eerstejaars studenten geneeskunde geënquêteerd, voorafgaand aan en na afloop van de verplichte zorgstage van twee weken in een verpleeghuis, revalidatiecentrum of geriatrische afdeling van een ziekenhuis.

Het artikel When Contact Is Not Enough: Affecting First Year Medical Students’ Image Towards Older Persons door Sasmita Kusumastuti, Esther van Fenema, Eugenie Polman, Wilco Achterberg, Jolanda Lindenberg en Rudi Westendorp is op 20 januari 2017 gepubliceerd in online open-access wetenschappelijk tijdschrift PLOS ONE. 

Boek Oud worden in de praktijk

Boek Oud worden in de praktijk

boek cover hi resOp 23 september 2015 presenteerden David van Bodegom en voormalig Leyden Academy-directeur Rudi Westendorp het boek Oud worden in de praktijk. Laat de omgeving het werk doen. Het boek is een toegankelijke uitwerking van jarenlang wetenschappelijk onderzoek van Leyden Academy en collega-wetenschappers uit binnen- en buitenland. De basisgedachte is dat de omgeving een sleutelrol speelt in het verouderingsproces. Het boek is de opvolger van Oud worden zonder het te zijn (2014) van Rudi Westendorp, dat inmiddels in zes talen is vertaald.

Oud worden in de praktijk biedt een recept om gezond oud te worden: niet op wilskracht, maar door slimme interventies in de dagelijkse omgeving: thuis, op school, op het werk en onderweg. We zijn in Nederland de afgelopen decennia steeds dikker geworden, we zijn zitkampioen van Europa en lijden aan een scala van welvaartsziekten die vooral met pillen worden bestreden. Volgens de auteurs komt dit door de fatale combinatie van onze moderne leefomgeving van overdaad en comfort, met onze oergenen die ons graag zo min mogelijk laten bewegen en die ons net iets meer laten eten dan we eigenlijk nodig hebben. Onze genen kunnen we niet zomaar veranderen, wel kunnen we de ongezonde omgeving zodanig aanpassen dat onbewust gezondere keuzes worden gemaakt. Zo simpel kan het zijn:

  • Zitten afwisselen met staan: hiermee verbrand je jaarlijks evenveel calorieën als het lopen van tien marathons.
  • Met een kleiner servies eet je minder calorieën: wat je eet is minder belangrijk dan hoeveel je eet.
  • Groente en fruit in de koelkast op ooghoogte en niet in de groentela: je moet het opeten, niet bewaren!
  • Thermostaat een graadje lager: je verbrandt meer calorieën.
  • Geen telefoon, en eigenlijk ook geen tv, op de slaapkamer: funest voor je seksleven en bovendien verstoort blauw licht het slaapritme.

Het boek genereerde veel publicitaire aandacht en leidde in vakkringen tot gesprekken met GGD’s en ouderenbonden. Ook zijn samen met Aegon N.V. twee video’s gemaakt over hoe het voelt om ouder te zijn en hoe de kantooromgeving tot gezonde keuzes kan verleiden. Twee bijzondere initiatieven die mede vanuit het gedachtegoed zijn ontstaan, zijn de cabaretvoorstelling 'Of de gladiolen' van Veldhuis & Kemper en een in Flevoland te openen camping die uitnodigt tot gezond en sociaal gedrag.

Klik hier voor een fragment van de publicatie. U kunt het boek hier bestellen.

Neem voor meer informatie contact op met David van Bodegom.