Toekomstgesprekken

Stereotypen en vooroordelen over veroudering zijn wijdverbreid. Uit onderzoek blijkt dat in veel van deze beelden de uiterlijke kenmerken van ouder worden voorop staan. Tegelijkertijd is er ook veel dat we niet weten over het lichaam en ouder worden, zeker als het gaat over bijvoorbeeld intieme relaties op latere leeftijd. Er heerst toch nog een beetje een taboe op. Het bespreken van lichamelijk ongemak voelt al snel als klagen. Maar zolang we ouder zijn en de lichamelijke kenmerken daarvan niet bespreekbaar maken, worden ze ook geen onderdeel van het leven en zal de acceptatie van oud zijn als onderdeel van het leven nog een verre toekomst zijn.

Lichamelijke veroudering
Gek genoeg is er weinig onderzoek gedaan naar wat mensen onder ‘normale veroudering’ verstaan. Onderzoeker Eveline Kiela verkent welke lichamelijke veranderingen senioren zelf zien als onderdeel van veroudering: Hoe ziet veroudering er eigenlijk uit? Aan de hand van interviews werkt een tekenaar de kernbevindingen uit in een praattekening. Dit is een tekening aan de hand waarvan ouderen zelf het gesprek kunnen voeren over hoe zij lichamelijke veroudering zien.

Seksualiteit en intimiteit
Er is groeiend aandacht voor seksualiteit en intimiteit op latere leeftijd, maar dan vooral over seksueel actief kunnen zijn. Tegelijkertijd groeit het besef dat het om een wezenlijk onderdeel van ons als mens in verbinding met anderen gaat. Het gaat over hoe we ons voelen en hoe we denken over ons lichaam. Ook gaat het over hoe we ons lichaam bewonen, bijvoorbeeld wanneer we naar de kapper gaan, ons verkleden, onze behoefte aan aanraking en emotionele verbinding, en ook hoe ons beeld over seksualiteit wordt gevormd. Terwijl intimiteit verwijst naar betrokkenheid bij nauwe persoonlijke relaties, zowel om de sociale praktijken als de gevoelens. Van ouderen wordt vaak vergeten dat ze ook een seksueel wezen zijn, of wordt dit geproblematiseerd. Er zijn allerlei beelden over ouderen als aseksueel of preuts, maar hoe ouderen hier zelf naar kijken, over denken en dit doen is nog vrij onbekend. In het onderzoek geleid door Elena Bendien besteden we hier aandacht aan en samen met onder meer zorgorganisaties kijken we hoe we in de praktijk ruimte kunnen geven aan seksualiteit en intimiteit onder ouderen.

Wilt u meer informatie of heeft u vragen over dit onderwerp? Neem dan contact op met Elena Bendien.